San Sirodagi ingliz inqilobi: Stones, Spence va Jonesning Italiyaga qadamı
`Inter` yozgi transfer oynasini shunchaki kuchaytirish emas, tarixiy burilish sifatida o‘tkazyapti. Klub bir oynaning o‘zida uch nafar ingliz futbolchisini – John Stones, Djed Spence va Curtis Jonesni – olib keldi. Bu raqam o‘ziyoq hammasini aytib turibdi: avvalgi 118 yil davomida `Inter` safida bo‘lgan inglizlar soniga teng.
Bu endi tasodif emas, yo‘nalish.
Stones: Premyer-ligadan keyingi sinov
John Stones may oyida 32 yoshga to‘ldi, bir oy o‘tib `Manchester City` bilan shartnomasi tugadi. Butun professional faoliyati Angliyada o‘tgan, o‘n yili faqat `City`da. Shunday pallada u xavfsiz zonada qolishni tanlamadi, aksincha, qulaylik hududidan chiqishni istadi.
U `Inter` klub kanaliga bergan intervyusida qarorini yashirmadi: bu qadamni uzoq yillardan beri xohlab kelganini, oilasi bilan maslahatlashib, aynan shu lahzani kutganini aytdi. Yangi mamlakat, yangi futbol madaniyati, yangi liga. U o‘zi uchun yangi bo‘lgan o‘yin falsafasini o‘rganmoqchi, boshqa turdagi talablarga moslashmoqchi.
San Siro bunga eng mos sahna. Ayniqsa, himoyachi uchun.
`Serie A` bugun dunyo futbolining eng boy ligasi emas, lekin himoyachilar uchun hanuz eng murakkab laboratoriyalardan biri. Bu yerda xatolar kechirilmaydi, konsentratsiya – asosiy valyuta.
`AC Milan` va Angliya terma jamoasi himoyachisi Fikayo Tomori bu farqni juda aniq ta’riflagan: Angliyada intensivlik – yugurish, pressing, jismoniy bosim. Italiyada esa bu, avvalo, boshdagi yuklama. O‘yinga tayyorgarlik, tashqi bosim, muxlislar kutgan natija, 90 daqiqa davomida bir lahzaga bo‘shashmaslik. Bu yerda raqiblar bitta xato kutadi. Bitta noto‘g‘ri qadam – va zarba beriladi.
Stones aynan shunday muhitni tanladi. Uning yoshiga, tajribasiga, o‘yin uslubiga qarasak, bu qaror mantiqli ko‘rinadi: u taktik jihatdan o‘ta talabchan ligaga kelmoqda va hanuz o‘zini qayta ixtiro qilishga tayyor.
Spence: Italiyaga qaytish va erkaklik maktabi
Djed Spence uchun Apennin yarim oroli begona emas. U 2023-24 yilgi mavsumning ikkinchi yarmida `Genoa` safida yarim yil ijarada o‘ynab, bu futbol geografiyasini allaqachon his qilib ko‘rgan. Shuning uchun ham Italiyaga qaytish qarori unga osonroq bo‘ldi.
Spence o‘zi aytganidek, chet elda o‘ynash uni o‘zgartirgan, kattargan, “erkak qilgan”. U bu tajribani minnatdorchilik bilan eslaydi. Taktik jihatdan murakkab, sur’ati boshqacha, bosimi boshqa liga unga yangi o‘lcham berdi.
Qiziq tomoni – u Italiyaga ko‘chish Angliya terma jamoasidagi imkoniyatlariga to‘sqinlik qiladi, degan fikr bilan yashamayapti. Bu yerda Fikayo Tomori misoli yodga tushadi: u `Serie A`da o‘ynab turib, ba’zan Angliya terma jamoasida munosib e’tibor olmagandi. Yevropa kuboklaridagi natijalar ham oxirgi yillarda `Serie A` sha’nini unchalik baland ko‘tarmadi.
Shunga qaramay, `Inter` bu fon ichida istisno bo‘lib turibdi.
Jonesni o‘ziga rom etgan Inter
Curtis Jonesni Milanga olib kelgan omillar ko‘p, lekin ularning barchasi bir nuqtada jamlanadi: `Inter`ning so‘nggi yillardagi raqobatbardoshligi. Klub 2023–2025 yillar oralig‘ida uch mavsumda ikki marta `Champions League` finaliga chiqdi. O‘tgan mavsumda esa kutilmagan tarzda `Bodo-Glimt`ga pley-offda yutqazgan bo‘lsa-da, umumiy o‘yin sifati ko‘pchilikni, jumladan, Jonesni ham hayratda qoldirdi.
U `Liverpool` safida `Inter`ga qarshi maydonga tushganini eslab, yangi klubining uslubini aniq ta’rifladi: to‘pni nazorat qilishni yaxshi ko‘radigan, ko‘plab gollar uradigan, imkoniyatlar yaratadigan, yaratuvchan jamoa. Eng muhimi – ichki birlik. U bu jamoaning dunyoning eng kuchli klublari bilan bemalol raqobat qila olishiga ishonganini ochiq aytdi.
Jonesni ayniqsa muxlislar hayajoni zabt etgan. U San Sirodagi o‘sha kechani unutmagan: to‘la stadion, bir daqiqa ham to‘xtamaydigan qo‘shiqlar, jamoani ko‘tarib turadigan energiya. Uning so‘zlariga ko‘ra, `Inter` muxlislari haqiqiy “12-o‘yinchi”.
Kuboklar, tarix, buyuk futbolchilar – bularning barchasi albatta o‘z og‘irligiga ega. Lekin Jones uchun hal qiluvchi omil tribuna bo‘lgan. U o‘sha kechani eslab, aynan muxlislar uni bu klubga tortib kelganini tan oladi.
San Siro, Meazza va Italiya sehrining ta’siri
Bu sehrni Tomori ham juda yaxshi biladi. U `Milan` safida o‘ynab, har hafta `Giuseppe Meazza`dagi muhitni boshidan kechiradi. Uning aytishicha, bu muxlislar 90 daqiqa emas, undan ham ko‘proq vaqt davomida qo‘shiq aytadi. O‘yinchilar hali isinishga ham chiqmasidan, ular allaqachon o‘rindiqlarda. Yakuniy hushtakdan keyin ham stadion darhol bo‘shab qolmaydi – qo‘llab-quvvatlash davom etadi.
Tomori bu haqda do‘stlariga aytib yurgan, lekin ular bu gaplarni faqat stadionga kelib ko‘rganlaridangina to‘liq tushungan. U shu muhitni Ruben Loftus-Cheek bilan ham bo‘lishgan, natijada u ham `Milan`ni tanladi. Tammy Abraham esa `Roma` taklifini ko‘rib chiqayotganida, Tomoridan aniq signal olgan: bu liga jiddiy, bu tajriba arzishga arziydi.
Bugungi `Serie A` 90-yillar va 2000-yillar boshidagi shon-shuhratidan uzoqda. O‘sha paytda dunyoning eng yaxshi futbolchilari Italiyaga oqib kelardi. Endi esa boshqa kuch markazlari paydo bo‘lgan. Lekin bu liga qadrsiz emas. Aksincha, ko‘pchilik e’tiboridan chetda qolgani sababli, ba’zan juda past baholanadi.
Shu nuqtada Curtis Jonesning qarori tushunarli bo‘lib qoladi. U nafaqat yangi futbol sahnasini, balki o‘zini qayta ochish imkoniyatini ko‘rdi. Xuddi bir necha yil avval Scott McTominay Neapolga kelib, o‘z karerasini butunlay boshqa darajaga olib chiqqani kabi.
McTominay: Neapolda qayta tug‘ilish
`Napoli` muxlislari uni hazil aralash “McFratm” deb atashadi, lekin bu laqab ortida katta hurmat yotadi. U shotland, Lancashireda tug‘ilgan, lekin butun faoliyatini `Manchester United`da o‘tkazib, keyin Italiyaga – o‘zi xohlagan pozitsiyada muntazam o‘ynash uchun yo‘l olgan futbolchi.
Ikki yil o‘tdi. Endi u – skudetto sohibi, klub tarixidagi eng sevimli figuralardan biri. Uning Diego Maradona bilan taqqoslanishi faqat gollar bilan bog‘liq emas. McTominay bu shaharni to‘liq qabul qildi: til, tarix, me’morchilik, madaniyat, oshxona. U hatto mahalliy pomidorlar haqida alohida mehr bilan gapiradi.
U `The Times` gazetasiga bergan intervyusida qaror qanchalik katta bo‘lganini tan olgan: chet elga ketish oson emas, `Serie A`ga moslashish ham hamma uchun ham birday bo‘laveradi. Bu liga Premyer-ligadan ko‘ra taktik jihatdan og‘irroq, ko‘p futbolchi bu yerda o‘z o‘rnini topa olmay qiynaladi. Lekin uning o‘zi Italiyaga juda tez moslashdi, buning uchun ham mahalliy odamlarning yordamini alohida tilga olgan.
Yangi ingliz uchligi: muvaffaqiyat uchun noyob imkoniyat
Curtis Jonesdan McTominay darajasida portlash kutish – baland talab bo‘lishi mumkin. Lekin bir narsa aniq: u `Serie A`da omadi chopmagan ko‘plab inglizlardan farqli o‘laroq, eng yaxshi jamoaga kelmoqda. Bu esa uning imkoniyatlarini keskin oshiradi.
Yana bir muhim jihat bor: u bu yerga yolg‘iz kelmadi. John Stones va Djed Spence bilan birga kelgan ingliz uchligi uchun Italiya endi “begona mamlakatdagi yolg‘iz orol” emas. Ular uchun bu yangi futbol maktabi, lekin bir-biriga suyanadigan, til, madaniyat va mentalitet jihatidan yaqin bo‘lgan hamyurtlar ham bor.
Avvallari ko‘plab britaniyaliklar uchun Apennin yarim oroli – futboliy sinov bilan birga, madaniy shok ham bo‘lgan. Endi esa San Sirodagi ingliz uchligi bu tajribani boshqacha yo‘l bilan yozmoqchi.
Savol shunda: ular bu sahnada yangi bob ochadimi yoki `Serie A`dagi inglizlar tarixiga navbatdagi qisqa epizod sifatida kirib qoladimi?
