Ko‘rlar kriketida taranglik: Hakamning shubhali ishorasi

Ko‘rlar kriketi maydonida oxirgi kunlarda bo‘layotgan voqealar sportdan ko‘ra ko‘proq siyosiy sahnani eslatmoqda. Dhakadagi yomg‘ir sabab bekor bo‘lgan final, bir tomonlama e’lon qilingan chempionlik va endi esa hakamning shubhali bayrami – bularning bari Hindiston va Pokiston ko‘rlar kriketi jamoalari o‘rtasidagi taranglikni keskin oshirdi.
CABI: “Hakam neytral bo‘lishi kerak edi”
India Cricket Association for the Blind (CABI) Pokistonlik hakamning xatti-harakatlari yuzasidan ochiqchasiga savol qo‘ydi. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda hakam Pokiston o‘yinchilari bilan birga samolyot qulashi kabi harakatlar bilan nishonlayotgandek ko‘rinadi.
CABI bunga javoban keskin bayonot berdi. Ularning ta’kidlashicha, mazkur hakam butun Asia Cup Cricket for the Blind 2026 davomida o‘yinlarni boshqargan, endi esa u Pokiston jamoasi bilan birga xursandchilik qilayotgani qayd etilgan.
“Ofitsiallik tamoyillariga ko‘ra, hakam har doim neytral bo‘lishi kerak va hech qachon biror jamoa bilan yonma-yon ko‘rinmasligi lozim”, – deyiladi CABI bayonotida. Tashkilotga ko‘ra, hakamning bu kabi ishoralari nafaqat etik me’yorlarga zid, balki allaqachon taranglashgan muhitda olovga yog‘ qo‘shgan bo‘ldi.
Yomg‘ir yuvib ketgan final va bahsli qaror
Mojoro ildizi – Dhakadagi erkaklar Asia Cup for the Blind finali. Yomg‘ir maydonni butunlay yaroqsiz holga keltirdi, birorta to‘p o‘ynalmadi. Rezerv kun yo‘q edi. Shunday vaziyatda ko‘pchilik kutgani – ikki jamoani ham birgalikda chempion deb e’lon qilish edi.
Shunday bo‘lmadi.
Tashkilotchilar natijani net run rate asosida hal qildi va Pokistonga chempionlikni topshirdi. Hindiston tomoni bunday yondashuvga keskin qarshi chiqdi. Ularning fikricha, final umuman o‘tkazilmagan bo‘lsa, statistik ko‘rsatkichlar emas, sport ruhiyati ustun bo‘lishi, ikkala jamoa ham birdek g‘olib deb tan olinishi kerak edi.
Taranglik aynan mana shu qarordan keyin keskin oshdi. Endi esa hakamning Pokiston bilan birga “nishonlayotgani” aks etgan video bahsni yangi bosqichga olib chiqdi.
WBCC ichidagi ziddiyatlar
Voqea fonida World Blind Cricket Council (WBCC) ichida ham jiddiy kelishmovchilik yuzaga kelgani aytilmoqda. Xabarlarga ko‘ra, WBCC prezidenti va Pakistan Blind Cricket Council rahbari bo‘lgan Sultan Shah texnik qo‘mita tavsiyasini rad etgan.
Texnik qo‘mita Hindiston va Pokistonni qo‘shma chempionlar sifatida e’lon qilishni taklif qilgan. Ammo yakunda match referee ga Pokistonni yagona chempion sifatida e’lon qilish topshirig‘i berilgan.
Bu – faqat texnik qaror emasdi. Bu – siyosiy ohangga ega sport hukmi edi.
Hindiston jamoasining sukutdagi noroziligi
CABI bosh kotibi Shailendra Yadav bayonotida bu holatni keskin qoraladi. U Pokistonni o‘zini bir tomonlama g‘olib deb e’lon qilganlikda aybladi va WBCC Texnik qo‘mitasi pozitsiyasi inkor etilganini ta’kidladi.
“Birorta to‘p o‘ynalmagan finalda Pokiston o‘zini g‘olib deb e’lon qilgan uslubini qat’iyan qoralayman, bundan chuqur ranjidim”, – deya bildiradi Yadav.
Hindiston o‘yinchilari esa o‘z noroziligini so‘zsiz, ammo juda aniq uslubda ko‘rsatdi: ular sovrin topshirish marosimiga umuman chiqmay qo‘ydi. Bo‘sh qolgan podium, yonida esa qo‘lida kubok ko‘targan Pokiston jamoasi – turnir yakunini tasvirlagan eng kuchli kadr aynan shu bo‘ldi.
Endi nima bo‘ladi?
CABI endi faqat hakamning xatti-harakatini emas, butun jarayonning adolatli bo‘lgan-bolmaganini shubha ostiga qo‘ymoqda. Ularning talabi aniq: hakamlar neytral bo‘lishi shart, qarorlar esa shaffof mexanizm orqali qabul qilinishi kerak.
Ko‘rlar kriketi yillar davomida sportda inklyuziya ramzi sifatida ko‘rilib kelgan. Hozir esa shu sport turi atrofida yuzaga kelgan bahslar adolat, neytrallik va hurmat kabi asosiy qadriyatlarni sinovdan o‘tkazyapti.
Savol ochiq qolmoqda: keyingi turnirga qadar bu tizim o‘zini tiklay oladimi yoki ko‘rlar kriketi ham katta siyosat soyasida qolib ketadimi?
