Geoffrey Boycott: Steven Smithni kechirmasligi kerak

Kriket olamida allaqachon yopilgandek tuyulgan eski yara yana ochildi. Angliya afsonasi Geoffrey Boycott 2018-yildagi mashhur “Sandpaper Gate” mojarosi bo‘yicha sobiq Avstraliya sardori Steven Smithga qarshi navbatdagi keskin tanqidlarini yo‘lladi.
Boycottning fikri qat’iy: Smith o‘sha kuni faqat tomoshabin bo‘lmagan. U rejaning oldini olishi mumkin edi – va shuni qilmagani uchun tarix uni qattiq hukm qilishi lozim.
Sardor sifatida darhol to‘xtatishi kerak edi
Boycott “The Telegraph” dagi ustunida eslatishicha, voqea oddiy tasodif emas, balki ochiqcha muhokama qilingan rejadan boshlangan. Jamoa xonasida David Warner to‘pni teskari aylanishga keltirish uchun abraziv material ishlatish g‘oyasini o‘rtaga tashlaydi. Cameron Bancroft bu ishni bajarishga rozi bo‘ladi.
Shu paytda Steven Smith ham shu xonada bo‘lgan.
Boycott ta’riflagan manzara sodda, lekin ayblov og‘ir: sardor g‘oya paydo bo‘lgan zahoti “yo‘q” deyishi kerak edi. O‘rniga esa Smith jamoaga shunday ma’no berdi – men bu haqda ko‘proq eshitishni istamayman.
Boycott buni kechirilmas xato deb biladi. U yozadi, sardorlik mas’uliyati aynan shunday lahzalarda sinovdan o‘tadi: reja hali qog‘ozda paydo bo‘lganda, u hali amalga oshmagan paytda, sardor chiziq chizib qo‘yishi kerak.
Men bilishni xohlamadim – va baribir foyda ko‘rildi
Boycottni eng ko‘p g‘azablantirgan jihat – Smithning o‘zini chetga olgandek tutishi. U “bilishni xohlamadim” degan pozitsiya bilan javobgarlikdan qochib qutula olmaydi, deydi u.
Boycottning ta’kidlashicha, Smith reja amalga oshishiga yo‘l qo‘ydi, natijada jamoa aldov orqali ustunlikka erishdi, sardor esa bu “nohaq foyda”dan foydalanib turib, o‘zini go‘yoki chetda turgandek ko‘rsatdi.
Boycott buni “hayratlanarli” deb ataydi va qat’iy hukm chiqaradi: tarix Smithga yumshoq bo‘lmasligi kerak. Uningcha, Smith sardor sifatidagi mas’uliyatini inkor etdi, undan voz kechdi.
Jazoni o‘tagan sardor va jamoadoshining himoyasi
Rasmiy chora ko‘rilgan. Smith o‘z rolini tan oldi va Cricket Australia tomonidan berilgan bir yillik diskvalifikatsiyani to‘liq o‘tab chiqdi. U maydondan chetlatildi, sardorlik unvonidan ayrildi, lekin bahslar to‘xtamadi.
Usman Khawaja o‘zining “Sabr” nomli kitobida bu voqeaga qaytarkan, Smithning pozitsiyasiga boshqa rakursdan qaraydi. Uning yozishicha, Smith jazoni qisman jamoadoshlarini himoya qilish, bosimni o‘z zimmasiga olish maqsadida qabul qilgan.
Shunga qaramay, Boycott nazarida bu holatni yumshatmaydi. U nazarga emas, prinsiplarga qaraydi: sardor bo‘lib turib, noqonuniy rejaga ko‘z yumish – kechirilmaydigan xato.
Hansie Cronje soyasi va og‘ir taqqoslash
Boycottning munosabatidagi keskinlikni bir jumla aniq ifodalaydi: u bu mojaroni hatto Hansie Cronje bilan bog‘liq match-fixing ishlaridan ham kattaroq dog‘ sifatida ko‘rish mumkinligini eslatadi.
Bu og‘ir taqqoslash. Ayniqsa, kriket tarixida Cronje ismi qanday ma’noni anglatishini bilganlar uchun.
Boycott uchun masala oddiy: sardorlik faqat taktik qarorlar, maydondagi chiroyli zarbalar emas. Bu – jamoa axloqiy chegarasining ham bosh qo‘riqchisi bo‘lish demak. Smith o‘sha kunni aynan shu joyda boy bergan, deydi u.
Savol esa hanuz ochiq: vaqt o‘tishi bilan jamoatchilik va tarixning hukmi yumshaydimi yoki Boycott aytganidek, Steven Smith nomi yonida bu dog‘ abadiy qoladimi?
