Ispaniya – Argentina finalidan keyingi janjal: FIFA ish qo‘zg‘adi
Ispaniya – Argentina finalidan keyingi janjal: FIFA ish qo‘zg‘adi, UEFA bilan sovuq urush chuqurlashmoqda
Dunyo chempionati yakunlandi, lekin uning eng shov-shuvli lahzalari hali ham futbol siyosatida aks-sado bermoqda. Ispaniyaning Argentina ustidan 1:0 hisobidagi, qo‘shimcha daqiqalarda kelgan g‘alabasi nafaqat ikkinchi Jahon chempionligi, balki maydondagi va kulis ortidagi keskinliklar bilan ham esda qoldi.
Finaldan keyingi maydon o‘rtasidagi portlash
Qo‘shimcha bo‘limlarda Ferran Torres urgan gol Ispaniyaga kubokni olib berdi. Shu paytdan boshlab asablar chiday olmadi. 93-daqiqada Enzo Fernandez ikkinchi sariq kartochka uchun maydondan chetlatilgach, Argentina allaqachon 10 futbolchi bilan o‘ynayotgan edi. Oxirgi hushtak yangragach, vaziyat butunlay qo‘ldan chiqdi.
Argentina yarim himoyachisi Leandro Paredes Ispaniya futbolchilari bilan tortishuvga kirishdi. Qarshi tomonda Eric Garcia va Gavi bilan yuzma-yuz kelgan to‘qnashuv bir zumda umumiy janjalga aylandi. Itarishlar, keskin imo-ishoralar, o‘yinchilarni bir-biridan zo‘rg‘a ajratayotgan murabbiylar va texnik xodimlar – final yakuni chempionlik shodiyonasidan ko‘ra ko‘proq nervlar urushiga o‘xshab ketdi.
Argentina bosh murabbiyi Lionel Scaloni o‘z futbolchilarini tinchlantirishga urinib, maydon markaziga shoshildi. Ammo kayfiyat allaqachon buzilgan, his-tuyg‘ular esa chekkadan o‘tib bo‘lgan edi.
Shu fon ostida FIFA intizom va etika bo‘yicha prokurorni tayinlab, bo‘lib o‘tgan voqealarni rasmiy tergov qilishga kirishdi. Hozircha ish yakunlanishi uchun aniq muddat belgilanmadi. Demak, bu finalning huquqiy davomiga hali nuqta qo‘yilmadi.
Ceferinning bo‘sh qolgan o‘rni va FIFA–UEFA chizig‘idagi yoriq
Stadionda yana bir bo‘sh qolgan joy ko‘zga tashlandi – UEFA prezidenti Aleksander Ceferin finalni tirik efirda tomosha qilishni rad etdi. Bu shunchaki shaxsiy tanlov emas, balki yillar davomida yig‘ilib kelayotgan ziddiyatlarning navbatdagi ochiq signali edi.
Yevropa futboli boshqaruv organi bilan FIFA o‘rtasida intizomiy ishlar, hakamlar logistikasi va o‘yinlarni tashkil etish bo‘yicha qarama-qarshiliklar avvaldan bor edi. Bu safar esa markaziy mojaro nuqtasi AQSh terma jamoasi hujumchisi Folarin Balogun atrofida to‘plandi.
Qizil kartochkadan keyin avtomatik tarzda berilishi kerak bo‘lgan bir o‘yinlik diskvalifikatsiya FIFA qarori bilan to‘xtatib qo‘yildi. Shu qaror turnir davomida eng bahsli mavzulardan biriga aylandi. UEFA buni ochiq tanqid qilib, FIFA “qizil chiziqni kesib o‘tdi”, deb bayonot berdi. Bu ibora ikki tashkilot o‘rtasidagi ishonch darajasi qanchalik pasayganini juda aniq ko‘rsatib turibdi.
Ceferinning finalga bormasligiga yana bir sabab sifatida somalilik hakam Omar Abdulkadir Artanning turnirda ishlay olmagani keltirilmoqda. U AQShga kirish vizasini ololmagani bois Jahon chempionatida ishtirok eta olmadi. Bu holat ham FIFAning turnirni global boshqarishdagi siyosiy va tashkiliy qarorlari atrofidagi savollarni ko‘paytirdi.
Yevropalik delegatlar Eron ishtirokidagi o‘yinlarning geosiyosiy boshqaruvi yuzasidan ham e’tiroz bildirgan. Shuningdek, ular turnir uchun kiritilgan ayrim operatsion o‘zgarishlardan norozi bo‘lishdi: majburiy suv ichish tanaffuslari va finalda yarim taymning cho‘zilishi ko‘pchilik uchun kutilmagan yangilik bo‘ldi. FIFA bu formatni aynan shu musobaqada sinovdan o‘tkazdi va bahslar shu yerning o‘zidayoq boshlandi.
2030 sari: Conmebolning katta orzusi
Shimoliy Amerikada o‘tgan ilk 48 jamoali Jahon chempionati endi tarixga aylandi. Ammo futbol siyosatida nafas olishga vaqt yo‘q – ertasi kuniyoq Janubiy Amerika sahnaga chiqdi. Conmebol prezidenti Alejandro Dominguez 2030-yilgi yubiley chempionatini yanada kattalashtirish tashabbusi bilan maydonga tushdi.
U ijtimoiy tarmoqlarda 64 jamoali formatni targ‘ib qilib, bu g‘oyani ochiqcha ilgari surdi. Uningcha, 2030-yilgi, yuz yillik yubiley – turnirni rekord darajada kengaytirish uchun noyob imkoniyat. Dominguez uchun bu faqat raqamlar emas. U “keyingi chempionat uyda” bo‘lishini, ya’ni Uruguay, Argentina va Paraguay uchun tarixiy sahna ochilishini alohida urg‘ulamoqda.
Hozirgi tasdiqlangan reja esa boshqacha: asosiy mezbonlik Ispaniya, Portugaliya va Marokash qo‘lida. Uruguay, Argentina va Paraguay esa faqat ochilish, yubiley ramziy o‘yinlariga mezbonlik qiladi – 1930-yilda Montevideoda boshlangan tarixni eslatish uchun.
Endi savol ochiq: Conmebolning 64 jamoali superformat haqidagi talabi FIFA kun tartibiga qanchalik kuchli kirib boradi? Va bugungi intizomiy janjallar, hakamlar atrofidagi tortishuvlar, siyosiy bosimlar fonida 2030-yilgi yubiley chempionati futbolni birlashtiradimi yoki yana bir katta bo‘linishga sahna bo‘ladimi?
