Etihaddagi og‘ir tun: Manchester Cityning o‘zgarishlari
Etihaddagi og‘ir tun: “oltin davr”ga xayrmi?
Bir kecha. Shunchaki Community Shield emas, oddiy yozgi “sparring” ham emas. Arsenalning 0:3 hisobidagi zarbasi Etihad tribunalari ustida g‘alati sukunat qoldirdi – go‘yo stadion o‘z oltin asriga sokin xayrlashayotgandek.
Bu hisob tasodifiy emasdi. Bu o‘n yildan ortiq davom etgan loyihaning ildizlarida yoriqlar paydo bo‘layotganining birinchi yaqqol signali bo‘ldi.
Uch ustun ketmoqda
Manchester City allaqachon birinchi tayanchini yo‘qotdi. Klubni zamonaviy afsonaga aylantirgan sport direktori Txiki Begiristain endi bu yerda emas. U bir yildan ortiq vaqt avval chekinish qarorini qabul qildi, o‘tish davrini boshqardi, o‘rniga kelgan Hugo Viana’ga dastlabki oylar davomida yo‘l ko‘rsatdi. Lekin vaqt farqni shafqatsiz ochib tashladi.
Aynan Txiki 60 millionga Erling Haalandni, 70 millionga Rodrini olib kelib, qimmat, lekin muvozanatli tarkib tuzdi, kirim-chiqimni mohirona savdolar bilan yopdi. Hugo Viana esa yozning o‘zidayoq atigi ikki transferga 130 milliondan oshiq mablag‘ sarfladi. Xaridlar falsafasidagi bu burilish qog‘ozdagi “texnik o‘zgarish” emas. Bu klubni yillar davomida boshqargan uzoq muddatli qarashlarning o‘zgarayotganini bildiradi – xuddi Sir Alex Ferguson ketgach Manchester United boshidan kechirganidek.
Ikkinchi ustun – Pep Guardiola. Uning taktik dahosi, g‘alabalarni ketma-ket ishlab berish qobiliyati bilan birga, bugungi futbolda deyarli uchramaydigan narsa ham bor edi: klub ichida mutlaq ta’sir. Pep yutsa ham, yutqazsa ham “tegib bo‘lmaydigan” murabbiy edi. Bu maqomni Enzo Maresca ham, boshqa hech kim ham bu klubda takrorlay olmaydi.
O‘zini “abadiy” his qilgan murabbiy bilan natija uchun har kuni kurashadigan odatiy murabbiy o‘rtasidagi tafovut to‘g‘ridan-to‘g‘ri maydondagi o‘yinda seziladi. Guardiola ketishi bilan nafaqat uslub, balki raqiblar ustidan yillar davomida saqlanib kelgan ruhiy ustunlik ham yo‘qoladi. Manchester United Ferguson ketgach aynan shu bo‘shliqqa quladi – bir murabbiydan boshqasiga sakrash, yo‘qolgan nufuzni yillar davomida izlash…
Uchinchi, eng xavfli ustun – Rodri. Uning klubdan ketishi endi faqat vaqt masalasiga o‘xshaydi. Butun jamoani boshqa darajaga ko‘tarib qo‘yadigan markaziy yarim himoyachilar ko‘p emas. Rodri borida City chempion edi. U yo‘q bo‘lganda esa butunlay boshqa jamoaga aylanib qolardi.
Rodrining avvalgi jarohatlari paytida bu juda aniq ko‘ringan: o‘yin o‘rtasida muvozanat yo‘qoladi, intizom yemiriladi, ishonch pasayadi. Ispaniyalik sardor ketishi arafasida turgan hozirgi pallada bu zarbani qisqa muddatda qoplash oson bo‘lmaydi. Futbol tarixida bitta tayanch o‘yinchisini yo‘qotib, darajasi keskin tushib ketgan klub misollari yetarli. Manchester City bundan mustasno bo‘lib qoladimi?
Maresca uchun ilk zarba
Shunday fon ostida Enzo Maresca Etihadga qadam qo‘ydi. Leicester City va Chelsea bilan sovrin yutgan, o‘zini “qobiliyatli murabbiy” sifatida allaqachon tanitgan mutaxassis. Lekin bu safar u boshqa devorga urildi.
Arsenalga qarshi ilk rasmiy sinov – va darhol 0:3. Natija qog‘ozda bitta mag‘lubiyat, xolos. Ammo City uchun bu o‘yindan chiqqan hissiyot boshqacha: Etihad uchun og‘ir kunlar boshlanganini eslatuvchi sovuq haqiqat.
Mulkdorlar barqaror, Ferran Soriano hanuz moliyaviy va operatsion tizimning boshida. Infratuzilma zamonaviy, resurslar ulkan. Lekin uch asosiy “miya” – Txiki, Pep, Rodri – ketayotgan bir paytda bu klub real qayta qurilish bosqichiga kirib bo‘ldi. Endi Maresca o‘z uslubini qurishi, yangi shaxsiyat yaratishi kerak. Buni esa Manchester City darajasidagi klubda darhol natija talab qilinadigan paytda qilishga to‘g‘ri keladi.
Arsenalga yutqazish hech narsani yakuniy hal qilib qo‘ymadi. Lekin bu o‘yin so‘nggi yillarda Cityni belgilab kelgan muvozanat va mustahkamlik endi avvalgidek emasligini ochiq ko‘rsatdi.
United soyasi
2013 yildan keyingi Manchester United – bugun Etihad devorlarida aks-sado berayotgan qo‘rqinchli saboq. Sir Alex ketgach, klub yillar davomida sport direktori, murabbiylar, transfer siyosati bo‘yicha xatolar girdobida yashadi. Pul ketdi, vaqt ketdi, lekin eski qudrat to‘liq qaytdi, deb aytish qiyin.
City hozircha boshqa start nuqtasida. Ular moliyaviy jihatdan ancha sog‘lom, infratuzilma va mulkchilik modeli barqaror. Reja bor, tizim bor. Ammo bir kecha ichida uch tayanchni yo‘qotish xavfi – istalgan struktura uchun sinov. Arsenalga qarshi o‘yin shu xavotirni endi nazariya emas, amaliy holatga aylantirdi.
Agar mavsum startida natijalar kutilganidan yomonroq bo‘lsa, klub deyarli to‘liq qayta qurilish sari majburan burilib ketishi mumkin. Bu esa Manchester United boshidan o‘tkazgan uzoq “tuneli”ga juda o‘xshash manzara bo‘ladi.
Txiki, Pep va Rodri asos solgan muvaffaqiyat modeli qayta tiklanadimi? Yoki bu davr Etihad tarixida takrorlanmaydigan, yagona oltin bob bo‘lib qoladimi?
Javobni yaqin oylar beradi. Manchester City endi nafaqat raqiblariga, balki o‘z tarixiga qarshi ham o‘ynayapti.
