Eron terma jamoasining mundialdan chiqishi va siyosiy ta'siri
AQSh xavfsizlik rahbari Eronning mundialdan chiqib ketganini “baxt raqsi” bilan nishonlaganini aytdi
Jahon chempionati atrofidagi siyosiy fon maydondagi dramatik daqiqalardan kam bo‘lmadi. Eron terma jamoasi sport nuqtayi nazaridan ham, tashkiliy jihatdan ham og‘ir turnirni boshdan kechirdi, ammo yakunda ularning taqdiri futbol maydonida emas, siyosiy minbarlar atrofida ham davom etayotgandek tuyuldi.
Chegara chizig‘idagi ofsayd va yo‘qolgan imkoniyat
Eron guruh bosqichidan chiqish yo‘lini atigi bir necha santimetrga teng bo‘lgan ofsayd chizig‘ida boy berdi. Misrga qarshi o‘yinda so‘nggi daqiqalarda urilgan g‘alaba goli VAR orqali nozik ofsayd sabab bekor qilindi. Natijada 1:1 hisobidagi durang – va murakkab hisob-kitoblar.
Shunga qaramay, umid o‘chmagandi. Uchinchi o‘rinni olgan eng yaxshi sakkiz jamoa qatoriga kirish imkoniyati saqlanib qolgan edi. Eron lagerida hamma ko‘zlar boshqa stadionlarga qaratildi.
Yakshanba kuni esa hammasiga nuqta qo‘yildi. Jazoir va Avstriya o‘rtasidagi vahshiy 3:3 durang Eron uchun so‘nggi eshikni ham yopdi. Ular mundialni faqat to‘p farqi tufayli tark etdi.
“Eng ko‘p ezilgan jamoa”
Murabbiy Amir G‘alenoiy turnir yakunida keskin ohangni tanladi. U o‘z jamoasini “butun turnirdagi eng ko‘p ezilgan” deb atadi. Uning fikricha, maydondagi kurashdan tashqari, Eron terma jamoasi AQSh va Isroil bilan bo‘lgan siyosiy keskinlik soyasida qo‘shimcha bosim ostida o‘ynadi.
Bu gaplar havodan olingan emas edi. Mundial boshlanishidan oldin Eronga mo‘ljallangan tayyorgarlik rejasi chippakka chiqqan: dastlab Arizona shtatida bo‘lishi kerak bo‘lgan bazasi Tijuana (Meksika) shahriga ko‘chirildi. Jamoa butun turnir davomida qat’iy safar cheklovlari ostida qoldi.
G‘alenoiy shikoyat qildi: AQSh, Kanada va Meksika hamkorlikda mezbon bo‘layotgan mundialda uning jamoasiga “juda adolatsiz” munosabat bo‘lingan. Unga ko‘ra, Eron terma jamoasi zarur mashg‘ulot vaqtining “yarmidan ham kamini” ola oldi, xolos.
Vizalar, kech kelish va tez qaytish
Qog‘ozdagi cheklovlar maydondagi tayyorgarlikka bevosita ta’sir qildi. Eron futbolchilari AQShga faqat dastlabki ikki o‘yindan bir kun oldin kirish huquqiga ega bo‘lishdi. O‘yin tugashi bilan esa xuddi shu kuni mamlakatni tark etishlari shart edi.
Bu tartib faqat so‘nggi guruh uchrashuvida biroz yumshadi. Sietldagi o‘yin oldidan Eron ikki kun oldin kelishga ruxsat oldi. Ammo yakshanba tongida ular yana Tijuana tomon yo‘l oldi. Chegara, aeroport, charter reyslar – bularning bari mashg‘ulot va tiklanish vaqtini yeb bitirdi.
Jamoa sardori Mehdi Taremi bu holatni qisqa, ammo og‘ir gap bilan ta’rifladi: bu kabi taranglik “Jahon chempionatining zavqini buzadi”. U turnirga qadam qo‘ygan ilk daqiqalardan boshlab o‘sha taranglikni his qilganini aytdi.
Washingtondagi bayram kayfiyati
Shu orada, boshqa qit’ada, butunlay boshqa kayfiyat hukm surdi. Dushanba kuni jurnalistlar bilan suhbatda AQSh Ichki xavfsizlik departamenti rahbari Markwayne Mullin Eronning turnirdan chiqib ketganini yashirmay xursand bo‘lib kutib olganini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron terma jamoasi bilan bog‘liq masalalar boshqa hech bir jamoaga qaraganda ko‘proq vaqt va resurs talab qilgan. Mullin Eron delegatsiyasining vizalarini bekor qilib, ularni AQSh hududidan chiqib ketishga majbur qilish imkoniyati paydo bo‘lganida “juda xursand bo‘lganini” aytib, hatto “qo‘shiq kuylagani yoki baxt raqsi tushgani” haqida hazilomuz ohangda gapirdi.
Bu bayonot futbol natijasidan ham ortiqroq rezonans uyg‘otdi. Bir tomonda o‘zini “eng ko‘p ezilgan” deb bilgan jamoa, boshqa tomonda esa ularning ketganini nishonlayotgan yuqori martabali amaldor.
Futbol, siyosat va ochiq savollar
Eron terma jamoasi bu mundialni nafaqat nozik ofsayd va qo‘ldan ketgan imkoniyatlar, balki uzluksiz safar, qisqa tayyorgarlik oynalari va siyosiy fon bilan eslab qoladi. Misrga qarshi so‘nggi daqiqadagi gol bekor qilinmaganida, ehtimol, bu hikoya boshqacha yozilardi.
Endi esa savol boshqa: Eron futboli keyingi yirik turnirga kelganda, maydondagi raqib bilanmi, yoki yana chegara, viza va siyosiy to‘siqlar bilanmi ko‘proq kurashadi?
