Carrickning “United yo‘li”: Amorim davridan keyingi qayta tug‘ilish
Bir yil avval sahna boshqacha edi. Marcus Rashford “Barcelona” formasida, Michael Carrick “Middlesbrough”dan iste’fo olgan, Ruben Amorim esa “Old Trafford”da ilk to‘liq mavsumiga hozirlanayotgan edi. Endi esa uchalasi ham yana bir joyda, lekin mutlaqo boshqa rollarda uchrashadi.
Rashford – “Manchester United”ning adashib qaytgan o‘g‘li – klubga qaytdi. Yangi bosh murabbiy uchun esa u unchalik ham “yangi” emas: Carrick uning sobiq jamoadoshi, sobiq sardori. Endi esa u bosh murabbiy sifatida Rashfordni quchoq ochib kutib oladi, unga Manchesterda o‘n yil avval boshlangan hikoyani qayta yozish imkonini taklif qiladi.
Ruben Amorim esa boshqa tomonda. U o‘tgan mavsumning o‘rtalarida ishdan bo‘shatilgan, yozda “AC Milan”ni qabul qilib oldi va endi o‘zining sobiq ish beruvchisiga qarshi o‘yin orqali g‘alabasiz o‘tgani tayyorgarlik davrini chiroyli yakunlashni ko‘zlaydi. Carrickning muzdek, lekin aniq yo‘nalishga ega ish uslubi Amorim davridagi shov-shuvli, ba’zan o‘zini-o‘zi yeb bitiradigan dramatizm bilan keskin kontrast hosil qiladi.
Bu uchrashuv shunchaki “o‘rtoqlik uchrashuvi” emas. Ayniqsa Rashford qaytgani fonida. Amorim ingliz hujumchisini bir necha bor omma oldida tanqid qilgach, uni tark etishga majbur bo‘lgandi. Endi esa “United”ning “AC Milan”ga qarshi yakshanba kungi o‘yini serialning navbatdagi epizodiga o‘xshaydi – syujet davom etmoqda, faqat sahna bezagi almashgan, xolos.
Bu o‘yin ikkala klub uchun ham tayyorgarlik davrining finali. “United” uchun esa butun bir yilni ortga nazar tashlab, Amorim ketganidan keyin boshlangan qayta qurilishni baholash imkoniyati. Carrick nimalarni o‘zgartirdi?
Qotib qolgan 3-4-3dan “Unitedcha” moslashuvchanlikka
Amorimning “Old Trafford”dagi davrini belgilab qo‘ygan asosiy dog‘ – uning tizimga haddan tashqari yopishib olgani bo‘ldi. U kelishi bilanoq yaxshi bilgan va sevgan 3-4-3 sxemasini o‘rnatdi va bosim kuchaygan sari unga yanada mahkam yopishdi.
Uning mashhur gapi hanuz esda: hatto Papa kelib iltimos qilsa ham, 3-4-3dan voz kechmasligini aytgandi. Bu hazil aralash qat’iyat oxir-oqibat o‘zini ham, jamoani ham yiqitdi. Afrika Millatlar Kubogi sabab tarkib siyraklashganida ham, u tizimni emas, futbolchilarni burib-burib shu qolipga sig‘dirishga urindi. Natija esa barqaror bo‘lmadi.
Mavsum oxiriga borib ayrim moslashuv alomatlari ko‘rindi, lekin Amorim baribir o‘z “tipik” yo‘liga qaytdi. Aynan shu qat’iyat klublar rahbariyati bilan keskinlik manbai bo‘lgani aytiladi. Tomoshabinlar ham o‘zini begona his qildi: gollar bor edi, ba’zi davrlarda jamoa eng ko‘p hujum qiladiganlardan bo‘ldi, lekin uch himoyachi bilan o‘ynash “United” muxlislarining ko‘z o‘ngidagi tasavvurga mos kelmasdi. Ular bu futbolni uzoq muddat ko‘tara olmasdi.
Shunga o‘xshash muammolar Amorimning “Milan”dagi ilk oylarida ham tilga olinmoqda. Lager ichida chalkashlik borligi, futbolchilar tizimga moslashish uchun o‘z tabiiy pozitsiyalaridan voz kechishga majbur bo‘layotgani aytilmoqda.
Carrick sahnaga chiqqan zahoti esa butunlay boshqa manzara paydo bo‘ldi. Uning ilk o‘yiniyoq yo‘l xaritasini chizib berdi – bu yanada “Manchester Unitedcha” edi. U Manchester derbisini “otlarni bo‘sh qo‘yish” uchun ideal sahnaga aylantirdi: “Old Trafford”da har bir qarshi hujum “Manchester City”ni larzaga soldi. 2:0 hisobidagi g‘alaba, aslida, mehmonlar uchun yumshoq jazo bo‘ldi – ular yanada yomonroq mag‘lubiyatdan qochib qutuldi.
Yozgi tayyorgarlik davrida ham shu ruh davom etmoqda. Ustuvorlik – to‘pni iloji boricha tezroq oldinga yetkazish. Yozgi transfer Andrey Santos chiziqlar orasiga vertikal uzatmalar bilan kirib borishni yaxshi ko‘ryapti, Bryan Mbeumo esa markazda gullab-yashnamoqda: doimiy ravishda orqa chiziq ortiga yugurib, raqib mudofaasini tinimsiz bezovta qilmoqda.
Bruno Fernandes Carrick kelganidan eng katta foyda ko‘rganlardan biri bo‘ldi. U nihoyat o‘zining sevimli “10-raqam” pozitsiyasiga qaytdi va shu yerdan yaratuvchanlik marafonini boshladi. Uning paslari oqimi Premer-ligada yangi golli uzatma rekordiga olib keldi.
Endi “United”ning o‘yin uslubi haqida savollar deyarli qolmadi. Jamoa qanday o‘ynayotgani tushunarli, eng muhimi – bu uslub klubning tarixiy ruhiga yaqin.
“Old Trafford” yana ishonadigan joyga aylandi
Kayfiyat ham o‘zgardi. Hammasi tepadan, murabbiydan boshlandi.
Amorimning matbuot anjumanlari tomoshabin uchun qiziqarli bo‘lgandir, lekin klub ichida ular ko‘pincha xavotir, hatto pessimizm urug‘ini sochdi. U bo‘ronlar, azob-uqubatlar haqida gapirdi, jamoasini klub tarixidagi eng yomonlardan biri deb atadi. Bunday fon ostida ishongan, o‘ziga ishongan jamoa shakllantirish qiyin.
Qiziq tomoni shundaki, Amorim ishdan bo‘shatilgan paytda “United” baribir kuchli to‘rtlikdan unchalik uzoq emasdi. Lekin uning tana tili, ohangi, muxlislarga yo‘llagan xabarlari buni aks ettirmasdi. Carrick kelgach, shu masofani bosib o‘tib, “Champions League” yo‘llanmasini olib berdi – aynan o‘sha yo‘llanmani Amorim jamoasi “hali bunga tayyor emas” deb hisoblagandi.
Yangi mavsum arafasida kayfiyat mutlaqo boshqacha. Leny Yoro ham, Mbeumo ham ochiqchasiga chempionlik uchun kurashish istagi haqida gapirdi. Carrick esa bu orzularni sovitishga urinmadi, aksincha ularni bag‘riga bosdi.
U o‘z jamoasining bu mavsum nimanidir o‘zgacha qila olishiga ishonadi. Bir yil avval, avvalgi boshqaruv ostida “United” pastki qismga yaqinlashib, hatto tushib ketish kurashi chekkasida turgan paytdan bu yoqqa kelib bo‘lgan yo‘l – bu oddiy taktika almashtirish emas, mentalitetning tubdan yangilanishi.
“Old Trafford” yana ishonadigan joyga aylandi.
Kechiruv eshigi: yo‘qolganlar uchun ikkinchi imkon
Amorim davrida “United”da bir chiziq bor edi: uni kesib o‘tsangiz, qaytish yo‘q. Kimdir ishonchni yo‘qotsa yoki murabbiy nazaridan qolsa, deyarli yakuniy hukm chiqarilgandek bo‘lardi. Jamoa xarakteri yillar davomida tanqid ostida bo‘lganini hisobga olsak, bunday qat’iyat ma’lum ma’noda tushunarli edi.
Alejandro Garnacho bu siyosatning eng yorqin qurbonlaridan biri bo‘ldi. Kobbie Mainoo ham xuddi shunday yo‘l bilan chetga surilayotgandek ko‘rindi. Rashford esa ikki marta ijaraga jo‘natildi – uning klubdagi mavqei deyarli qaytib bo‘lmas darajada yemirilgandek tuyuldi.
Amorim o‘zini Garnacho borasida haq deb his qilishi mumkin. Argentinalik vinger “Chelsea”dagi ko‘ngilsiz davrdan so‘ng endi “Aston Villa”ga ijaraga berilgan. Lekin Mainoo masalasida vaqt Amorim qarorini savol ostiga qo‘ydi. Carrick qo‘l ostida u markaziy figura bo‘lib qoldi. U yanvargacha chempionatda birorta ham o‘yinini asosiy tarkibda boshlamagani holda, mavsum yakunida PFA Young Player of the Year nominatsiyasiga ko‘rsatildi.
Rashfordga kelsak, hakamlar hay’ati hali qaror chiqargani yo‘q. Uning sifati, “United”ga ta’sir o‘tkazish qobiliyati hech qachon shubha ostiga olinmagan. Amorimni ranjitgan narsa – Rashfordning umumiy xulqi, kundalik mehnat madaniyati edi. “Aston Villa”dagi yorqin lahzalar, “Barcelona” bilan LaLiga chempionligi – bularning barchasi endi Manchesterda shakllangan yangi madaniyatga mos kelishga bo‘lgan haqiqiy istak bilan tasdiqlanishi kerak. Aks holda, sentabr oyning transfer oynasi yopilgach, u bu klubda qoladimi-yo‘qmi, savol ostida qoladi.
Carrick esa unga eshikni qayta ochdi. Rashfordning “United”dagi karerasi deyarli yakunlangandek tuyulgan pallada unga ikkinchi imkon berdi. Bu ishlaydimi? Hozircha noma’lum. Lekin bitta narsa aniq: Carrick insonparvar boshqaruvga, ikkinchi imkoniyatlarga ishonyapti.
“Old Trafford”dagi yangi davr aynan shundan sinovdan o‘tadi – qat’iy tamoyillar bilan insoniylik o‘rtasidagi nozik chiziqni “United” bu safar qay tarzda bosib o‘tadi?
