Atlanta: tarix, ehtiros va Messi bilan yangi bob
Atlanta bu kecha oddiy futbol o‘yini emas, tarix va ehtiros to‘qnashadigan sahnaga aylanmoqda. Shahar buni juda yaxshi tushungan: xavfsizlik tizimi maksimal darajaga ko‘tarilgan.
Atlanta Police Department bayonotida ma’lum qilinishicha, butun shahar bo‘ylab jamoat xavfsizligi va qo‘riqlash rejimi kuchaytirildi. Qo‘shimcha kuchlar allaqachon ishga tushirilgan, stadion atrofidan tortib, ko‘ngilochar hududlar va gavjum ko‘chalargacha strategik nuqtalarga joylashtirilgan. Maqsad bitta: bu tarixiy kechani hech qanday hodisasiz, tinch va zavqli o‘tkazish.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, bu choralar jamoatni himoya qilish, jinoyatchilikka yo‘l qo‘ymaslik va shaharga oqib kelayotgan muxlislar hamda mahalliy aholi o‘zini xotirjam his qilishi uchun ko‘rilgan.
Maydondan tashqaridagi og‘ir tarix
Bu qarama-qarshilikni faqat futbol bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Orqasida 1982 yilga borib taqaladigan, Falkland orollari uchun bo‘lgan urush yotibdi. Argentina tomonidan orollarning bosib olinishi, so‘ngra 74 kun davom etgan janglar, 907 inson hayoti bilan yakun topgan mojaro – bularning bari ikki xalq xotirasida hanuz ochiq yara.
649 nafar argentinalik harbiy, 255 nafar britaniyalik va uch nafar Falkland orollari aholisi halok bo‘lgan. 1982 yil 14 iyunda argentinalik qo‘shinlarning taslim bo‘lishi bilan urush yakuniga yetgan, g‘alaba esa Britaniya tomoniga o‘tgan.
Bu tarix siyosiy minbarlarda davom etayotgan bo‘lsa, stadionlarda u boshqacha ohangda eshitiladi.
“Hand of God”dan boshlangan alam
Futbol sahnasida bu qarama-qarshilikning ramziga aylangan lahza bitta – Diego Maradona va uning mashhur “Hand of God” goli. 1986 yilgi Jahon chempionati chorak finalida kiritilgan o‘sha gol ingliz muxlislarining yodidan hanuz o‘chmagan.
O‘sha uchrashuvdagi bahslar, g‘azab, adolat haqidagi tortishuvlar yillar davomida qayta-qayta esga olindi. Lekin aynan o‘sha o‘yinda Maradona ikkinchi gol bilan ham tarix yozdi – butun maydon bo‘ylab birin-ketin raqiblarni aldab o‘tib, turnir tarixidagi eng chiroyli gollardan birini urdi. Inglizlar uchun alam, argentinalar uchun faxr. Va shu ziddiyat bugungi kungacha yetib kelgan.
“Malvinas” qo‘shiqlari va Scaloni’ning ogohlantirishi
Turnir davomida Argentina futbolchilari “Malvinas” haqidagi qo‘shiqlarni baland ovozda kuylayotgani tasvirga tushdi. Bu – Falkland orollariga nisbatan argentinalarning o‘z nomi. Tribunadagi kayfiyatni tasavvur qilish qiyin emas.
Shu fon oldida Argentina bosh murabbiyi Lionel Scaloni muxlislarga alohida murojaat qildi. U o‘yinning siyosiy va tarixiy yukidan ko‘ra, sport tomonini oldinga surishga harakat qildi.
“Xabarim Argentina xalqiga – bu futbol o‘yini”, – dedi u matbuot anjumanida. “Biz zo‘r jamoa va zo‘r murabbiyga qarshi maydonga tushamiz, lekin bu shunchaki futbol, undan ortiq narsa emas”.
Murabbiy maydondagi 90 daqiqani tarixiy daftarning navbatdagi bobiga emas, oddiy sport sinoviga aylantirishni istayapti. Ammo tribunada va ekranga termulib turgan millionlab muxlislar uchun bu gaplarni his qilish qanchalik oson?
Pickforddan xotirjamlikka chaqiriq
Angliya darvozaboni Jordan Pickford ham shunga yaqin ohangda chiqdi. U ham keskinlikni pasaytirishga urinmoqda.
“Bu shunchaki futbol o‘yini, ikki juda ehtirosli muxlislar guruhi yuqori darajadagi o‘yinni tomosha qilish uchun keladi”, – dedi u.
Darvozabonning so‘zlari qisqa, lekin aniq: maydonda ham, tribunada ham his-tuyg‘ular portlashi mumkin, lekin chegaradan chiqmaslik kerak. Atlanta politsiyasining kuchaytirilgan rejimi ham aynan shunga xizmat qilmoqda.
Messi uchun ilk, qarama-qarshilik uchun yangi sahifa
Bu kechaning yana bir alohida nuqtasi bor: Lionel Messi kariyerasida birinchi marta Angliyaga qarshi o‘ynaydi. Futbol tarixining eng buyuklaridan biri bo‘lgan hujumchi uchun bu – yangi raqib, yangi sinov, yangi hikoya.
Ikki terma jamoa 2005 yildan beri o‘zaro uchrashmagan. O‘sha vaqtdan buyon avlodlar almashdi, futbol falsafasi o‘zgardi, lekin nomlar o‘sha-o‘sha: Argentina va England. O‘ziyoq tomoshabin uchun yetarli dramatik fon.
Umumiy hisobda jamoalar 14 marta to‘qnash kelgan: Angliya 6 bor g‘alaba qozongan, Argentina atigi 2 marta zafar quchgan, 5 uchrashuv durang bilan yakunlangan. Statistikada ustunlik inglizlar tomonida, lekin bu raqamlar Buenos-Ayres ko‘chalaridagi kayfiyatni o‘zgartira olmaydi.
Angliya Janubiy Amerikadagi raqibga qarshi so‘nggi uchrashuvda ham ustun kelgan – Jenevada bo‘lib o‘tgan o‘sha o‘yinda hisob 3:2 bo‘lgan. Jahon chempionatidagi so‘nggi to‘qnashuv esa 2002 yilda inglizlar foydasiga hal bo‘lgan.
Shu fon, shu tarix, shu raqamlar. Endi esa sahnada Messi, boshqa tomonda esa o‘zini yangi tarix yozishga tayyor deb bilayotgan Angliya.
Savol bitta: Atlanta bu kechani faqat futbol bayrami sifatida eslay oladimi yoki bu qarama-qarshilik yana bir bor tarix daftariga og‘ir satrlar qo‘shadimi?
