2026 yilgi Jahon chempionati: Yaxshi, yomon va mutlaqo xunuk lahzalar
Yaxshi, yomon va mutlaqo xunuk – 2026 yilgi Jahon chempionati hammasini o‘z ichiga oldi.
Butun sayyora tomosha qilgan turnir boshidan oxirigacha bahslar girdobida o‘tdi: viza muammolari, osmonga chiqqan chiptalar narxi, hakam qarorlari atrofidagi janjallar, hatto Donald Trumpning telefon qo‘ng‘iroqlari. Qator o‘yinda majburiy suv ichish tanaffuslari, ob-havo sabab kechikkan startlar, tomoshabinning o‘zi bilan maydonga tushgan asablar – hammasi bu mundialning fon musiqasiga aylandi.
Ammo olti haftalik marafon yakunida xotirada qoladigan narsa baribir boshqa bo‘ldi. Kanada, Meksika va AQSh bo‘ylab o‘tgan bu turnirni iliq qilgan, stadionlarni jim qoldirgan, millionlab tomoshabinlarning ko‘ziga yosh keltirgan lahzalar. Ana shu kadrlar tarixda qoladi.
Vozinha va onaning orzu qilgan uchrashuvi
Cape Verde darvozaboni Vozinha mundialni “veteran sensatsiya” sifatida boshladi, yakunda esa butun dunyoga tanildi. Instagram yulduziga aylangan, 40 yoshli posbonning maydondagi jasorati – ayniqsa, Ispaniyaga qarshi o‘yinda – turnirning eng yorqin sahnalaridan biri bo‘ldi.
U sakradi, sho‘ng‘idi, imkonsizdek tuyulgan to‘plarni qaytardi va yakunda jahon chempioniga aylangan Ispaniya hujumini guruh bosqichida gol urmasdan qoldirdi. Eng qizig‘i, bu ssenariyni onasi mundial boshlanishidan oldin aytib qo‘ygandi.
Ammo turnir boshida u tribunalarda yo‘q edi. Vozinha, asl ismi Josimar Dias, onasining yo‘qligidan achchiq kuyinib gapirdi: AQSh vizasi uchun talab etilgan garov puli oilaning qo‘lidan kelmasdi. Hikoya ijtimoiy tarmoqlarda chaqmoqdek tarqaldi, yuraklarni larzaga soldi. Oxir-oqibat AQSh rasmiylari uning safar xarajatlarini kechirishdi, viza masalasini hal qilishdi va onani Miami shahridagi navbatdagi o‘yinga uchirib kelishdi.
Natija? Darvoza ostida yana o‘sha jasorat, tribunada esa ko‘zlariga ishonmay turgan ona. Cape Verde uchun bu oddiy o‘yin emasdi. Bu – orzu va sabrning mukofoti edi.
Lamine Yamal emas, asl yulduz – uning ukasi Keyne
Ispaniya uchun bu mundialda ko‘plab yulduzlar porladi, lekin tomoshabinlarning yuragini zabt etgan bola umuman boshqa edi. Uch yoshli Keyne – Lamine Yamalning ukasi – o‘ziga xos “shou” egasiga aylandi.
Kamera uni topgan zahoti stadionning kayfiyati o‘zgarardi. Maydonda Ispaniya g‘alaba qilsa, tribunada Keyne raqsga tushardi. Katta ekranda uning quvonchi, yugurishi, o‘zicha bayram qilishi – bu milliy terma jamoaning rasmiy emotsional foniga aylandi.
Lamine Yamal 19 yoshida Jahon chempioni bo‘ldi, sovrinlar ro‘yxatiga eng ulkan kubokni qo‘shdi. Ammo har o‘yindan so‘ng u birinchi bo‘lib kubokni emas, ukasini quchoqladi. Keyne har safar maydonga yugurib kirar, akasining bag‘riga otilar, so‘ng butun stadionni sayr qilardi.
Raqamlar, rekordlar, statistikalar – bir tomonda. Biroq bu mundial Lamine uchun nimani anglatgani uning Keynega bo‘lgan mehrida aniqroq ko‘rindi.
O‘zbekiston yutqazdi, lekin futbol g‘alaba qozondi
O‘zbekiston – Kolumbiya o‘yini hisob bo‘yicha emas, bir kadr bilan esda qoldi. Tablo 3:1 ni ko‘rsatganda, kameralar tribunaga o‘tdi va u yerda ko‘z yoshiga bo‘g‘ilgan kichik muxlis ko‘rindi. Qo‘lida – kichik kubok maketi, yuzida – sinib tushgan orzu.
Atrofdagi kolumbiyaliklar buni ko‘rib jim turmadi. O‘z jamoasining g‘alabasidan mast bo‘lish o‘rniga, ular bir ovozdan “Uzbekistan! Uzbekistan!” deb baqira boshlashdi. Bayroqlar, shovqin, qo‘shiq – hammasi bir zumda raqib bolani yupatish uchun xizmat qildi. Kadr bir kechada butun dunyoga tarqaldi.
Bu sahna O‘zbekiston terma jamoasiga ham yetib bordi. Ular bolani – Isfandiyor Begmatovni – mashg‘ulotga taklif qilishdi. U maydonga tushdi, futbolchilar bilan ko‘rishdi, imzolangan futbolka va bo‘ri shaklidagi o‘yinchoq oldi. Eng muhimi, o‘sha kuni u stadiondan alam bilan emas, o‘z jamoasiga bo‘lgan yanada katta muhabbat bilan qaytdi.
Hisob yoddan chiqadi. Bunday lahzalar esa yillar davomida aytiladigan hikoyaga aylanadi.
Merlin – oddiy o‘rdakdan mundial ikonkasigacha
Chiptasiz. O‘rindiqsiz. Lekin millionlab tomoshabinlar e’tiborining markazida. Merlin – Meksika futbolkasini kiygan uy o‘rdaki – 2026 yilgi mundialning eng g‘ayrioddiy ramziga aylandi.
U stadion atrofida bemalol gandiraklab yurganida muxlislar kulib qaradi, telefonlar ko‘tarildi, suratlar tushirildi. Oradan ko‘p o‘tmay Merlin ijtimoiy tarmoqlarda “norasmiy maskot” sifatida tarqalib ketdi. U hatto Meksika prezidenti Claudia Sheinbaum bilan ham uchrashdi. Prezident Merlin egalariga yordam berishga va’da berdi, chunki Karla Gomez oila xarajatlari oshgani sabab o‘rdak obrazini rasmiy savdo belgisi sifatida ro‘yxatdan o‘tkazmoqchi ekanini aytgan edi.
Keyin Merlinning o‘yinchoq ko‘rinishdagi nusxalari stadionlarga kirib bordi. Meksika – Angliya uchrashuvida mezbonlar 3:2 hisobida mag‘lub bo‘lishdi, lekin tribunada butunlay boshqa voqea yuz berdi: bir meksikalik muxlis Merlin o‘yinchog‘ini yosh ingliz bolaga sovg‘a qildi.
Mag‘lubiyat achchiq bo‘lishi mumkin. Ammo o‘sha kichik o‘yinchoq futbol muxlisligining asl ma’nosini – mehr, hurmat va bo‘lishishni – juda aniq ifoda etdi.
Rojdestvo sviteri va Santiago Gimenezdan kelgan sovg‘a
Meksikadagi bir maktabda bolalardan Jahon chempionati ochilish o‘yiniga bag‘ishlab El Tri ramzida kiyinish so‘raldi. Santi ismli bola uyida rasmiy futbolka topolmadi. Shunda u yashil, oq va qizil rangli Rojdestvo sviterini kiyib bordi. Qizil-yashil naqshlar, bayramona bezaklar – ammo bitta maqsad: Meksikaga bo‘lgan muhabbatni ko‘rsatish.
Bu surat internetda paydo bo‘ldi va tezda tarqaldi. Bir qarashda oddiy sviter, aslida esa bolalarcha sadoqat ramzi. Hikoya terma jamoa futbolchilarigacha yetib bordi.
Oradan ko‘p o‘tmay Santi o‘z nomi yozilgan rasmiy futbolka oldi. Uni yuborgan – terma jamoa hujumchisi Santiago Gimenez. U kichik muxlisiga maxsus murojaat yo‘llab, uning ismi tushirilgan futbolka tayyorlatdi. Endi Santi maktabga sviter emas, orzu qilgan futbolkasini kiyib boradi.
Ba’zan klub do‘koniga bora olmaslik ham bolani to‘xtata olmaydi. Muhimi – ranglarga bo‘lgan ishtiyoq.
“Hey Jude” – Bellingham uchun stadion konserti
Angliya terma jamoasi uchun bu mundialda bir ism alohida ajralib turdi: Jude Bellingham. U nafaqat o‘yin markazida, balki butun ingliz muxlisligining yuragida turdi.
Har uchrashuvdan so‘ng stadionlarda bitta qo‘shiq yangradi. “Hey Jude”. Minglab tomoshabinlar bir ovozda kuyladi, Bellingham esa markaziy doirada turib, bu “konsert”ni qabul qildi. Bu oddiy chant emasdi, bu unga atalgan madhiyaga aylandi.
23 yoshli yarim himoyachi turnir davomida yettita gol urdi, Fransiyaga qarshi bahsda yana bir bor to‘p kiritib, Angliyaga uchinchi o‘rin olib kelishga yordam berdi. Natijada u terma jamoa uchun turnirdagi eng yaxshi to‘purarga aylandi va umumiy hisobda faqat Kylian Mbappe hamda Lionel Messi ortida qoldi.
Kubokni boshqalar ko‘tardi, lekin har safar “Hey Jude” yangraganda Bellingham bu mundialni unutmasligi aniq bo‘ldi.
Curacao: 7:1 hisobli mag‘lubiyat ortidagi g‘urur
Curacao maydonga Germaniyaga qarshi ilk Jahon chempionati o‘yiniga chiqayotganda, stadionda davlat madhiyasi yangradi. Shu payt kameralar terma jamoa bosh murabbiyi Dick Advocaatga to‘xtaldi. 78 yoshli mutaxassis ko‘z yoshini artib turardi.
Bu – dunyo futbolida ham kam uchraydigan manzara. Eng keksa mundial murabbiyi, o‘nlab yillik tajribaga ega strateg, kichik orol davlatini nihoyat global sahnaga olib chiqdi. U jamoani 2024 yil yanvarida qabul qilgan, oradan ikki yil o‘tib esa Curacao tarixiy mundial yo‘lini bosib o‘tdi.
O‘yinning o‘zi esa raqamlar bo‘yicha shafqatsiz bo‘ldi: 7:1 hisobidagi mag‘lubiyat. Ammo Curacao uchun bu fojia emasdi. Bu – bayram edi. Ular Jahon chempionatiga chiqqan eng kichik davlat sifatida tarixga kirdi. Eng muhimi, Livano Comenencia Germaniyaga gol urib, mamlakatning mundialdagi ilk golini kiritdi.
O‘yindan keyin Advocaat shunday dedi: “Mening yoshimda, mening xarakterim bilan hissiyot tez yuzaga chiqadi. Qayergacha yetib kelganimizni ko‘rish – bu ajoyib tuyg‘u”. Uning ko‘zidagi yosh, o‘yinchilarning yuzidagi charchoq va g‘urur, tribunadagi bayroqlar – hammasi bitta savolni tug‘diradi: bu kichik orol uchun bu boshlanishmi yoki cho‘qqimi?
2026 yilgi Jahon chempionati ko‘p narsani ko‘rsatdi: siyosatni, pulni, bahsli qarorlarni, texnologiya va biznesni. Lekin eng yorqin kadrlar baribir boshqa joydan keldi – onasini quchoqlagan darvozabondan, maydonda yugurayotgan uch yoshli ukadan, mag‘lubiyatdan yig‘lagan o‘zbek bolani ovutayotgan kolumbiyalik muxlislardan, Merlin ismli o‘rdakdan, Rojdestvo sviteridagi Santi va “Hey Jude” ostida turib qolgan Bellinghamdan.
Futbol qanchalik o‘zgarishidan qat’i nazar, mundialni eslab qoladiganlar aynan mana shu lahzalar bo‘ladi. Savol shuki, 2030 yil bu sahnalarni ortda qoldira oladimi?
