Xyustonda kechasi: Pico Lopes va Cape Verdening orzusi
Xyuston osmoni ostida bugun kechasi tarix sinovidan o‘tadi. Maydonga chiqayotgan Pico Lopes va uning Cape Verde jamoadoshlari uchun bu oddiy uchrashuv emas – bu birinchi bor Jahon chempionatida pley-off sari ochiq eshik, Saudi Arabia esa yo‘lni to‘sib turgan so‘nggi to‘siq.
Senegal sohillari yonidagi kichik arxipelagda soat 23:00 bo‘ladi. U yerda butun xalq nafasini ichiga yutib o‘tiradi. Lopes tug‘ilib o‘sgan Irlandiyada esa tungi 01:00. Dublin va mamlakat bo‘ylab qarindoshlar, do‘stlar, sobiq jamoadoshlari va chinakam muxlislar shanba tongini uyqusiz o‘tkazishga allaqon rozi bo‘lishgan – faqatgina RTÉ2 orqali bu kechani jonli ko‘rish uchun.
Shamrock Rovers sardorining Jahon chempionatidagi sayohati Irlandiya jamoatchiligining tasavvurini zabt etdi, bunga shubha yo‘q. Irlandiya terma jamoasi bu safar yo‘lni pley-offda yo‘qotgan bo‘lishi mumkin, ammo turnir baribir yashil orolni o‘ziga tortdi – faqat bu safar ranglar biroz boshqacha: ko‘k, oq va qizil.
Ispaniya va Urugvayga qarshi yozilgan ertak
Cape Verde bu turnirga kutilmagan mehmon sifatida kelmadi, u yerga o‘z o‘yinini isbotlab kirdi. Avvaliga Ispaniya bilan 0:0 hisobidagi ajoyib durang – bu uchrashuvda afrikaliklar butun o‘yin davomida atigi bitta jarima zarbasiga yo‘l qo‘yishdi. Keyin esa Urugvay bilan 1:1: tarixdagi ilk Jahon chempionati goli, Kevin Pina ijro etgan jarima zarbasi bilan kiritilgan to‘p.
Shu ikki natija endi ularni tarixiy burilish nuqtasiga olib keldi. Saudi Arabia bilan bugungi o‘yinda durang ham, g‘alaba ham Cape Verde uchun pley-off yo‘llanmasi degani. Formulasi oddiy, bosimi ulkan.
Bunday vaziyat Irlandiya futbol xotirasida allaqachon bor. 2002-yil, Yaponiya. Robbie Keane, Gary Breen va Damien Duff Saudi Arabia darvozasiga yo‘l topib, Irlandiyani oxirgi 16 talikka olib chiqqan edi. O‘sha paytda Dublin maktablaridan birida televizor sinfga g‘ildirakda surib kirilgan, o‘quvchilar esa ekranga mixlanib qolgan. Ularning orasida yosh Pico Lopes ham bor edi.
Endi esa navbat unga kelgan. O‘sha arab raqibiga qarshi, yana guruh bosqichining taqdiri hal bo‘ladigan o‘yinda.
Lopes bu takrorlanayotgan tarix tuyg‘usini yashirmaydi: u uchun bu faqatgina futbol emas, bolalik xotiralari bilan bugungi orzular to‘qnashuvi.
"Oson o‘yin yo‘q" – Lopes va Bubista ogohlantiradi
Lopes Saudi Arabia haqida gapirganda, ohangida hech qanday yengil qarash yo‘q. Ular raqibni hurmat qiladi, aynan shuning uchun bu uchrashuvga hushyor kirib kelishmoqda.
U o‘yinni “katta imkoniyat” deb ataydi, ammo “tayyor g‘alaba” emas. Saudi Arabia haqida u aniq gapiradi: tartibli, sifatli, zarba bera oladigan jamoa. Cape Verde uchun esa bitta yo‘l bor – e’tibor va intizomni yo‘qotmaslik, o‘yinni boshidan hujumkor ruhda boshlab, oxirigacha shu tempni ushlab turish.
Bosh murabbiy Bubista ham xuddi shunday ohangda so‘zlaydi. Uning jamoasi bu sahnada o‘zini “mehmon” deb his qilmaydi. Ular Jahon chempionatiga “borib kelish” uchun emas, o‘zlarini teng huquqli ishtirokchi sifatida ko‘rsatish uchun kelishgan.
“Futbol hamma uchun,” deydi u. “Faqat boy mamlakatlarga tegishli emas.” Bu so‘zlar Cape Verde uchun shunchaki shior emas, butun turnir davomida ko‘rinib turgan haqiqat. Ispaniyaga qarshi intizom, Urugvayga qarshi jasorat – bular tasodif emas, reja va ishonch mahsuli.
Bubista Saudi Arabia’ni “tashkilotlangan, o‘tish fazalarida juda xavfli” jamoa sifatida ta’riflaydi. Shunga qaramay, u o‘z rejasiga ishonadi: tartib, to‘g‘ri joylashuv va o‘z imkoniyatidan maksimal foydalanish.
"Hammasi o‘z qo‘limizda"
Ikki o‘yindan keyingi ikki ochko. Kuchli raqiblarga qarshi olingan bu ballar nafaqat turnir jadvalida, balki kiyinish xonasida ham vaziyatni o‘zgartirdi. Endi bu jamoa o‘zini “kutilmagan mehmon” emas, balki guruhdan chiqish uchun real da’vogar sifatida ko‘rmoqda.
“Muhit yaxshi,” deydi Lopes. “Bu guruhdagi so‘nggi o‘yin, lekin hammasi o‘z qo‘limizda.” Ular biladi: g‘alaba pley-offni kafolatlaydi, durang ham yetarli bo‘lishi mumkin. Shunga qaramay, Lopesning so‘zlaridan bir narsa yaqqol seziladi – ular bu o‘yinga hisobni ushlab qolish uchun emas, raqibga tashlanish uchun chiqishmoqchi.
Ular turnir oldidan xuddi shu holatni orzu qilishgan. Og‘ir birinchi ikki o‘yindan keyin ham imkoniyatni saqlab qolish. Endi esa xuddi o‘sha ssenariy amalga oshdi. Ispaniya va Urugvaydan olingan ikki ochko, ayniqsa musobaqa formati hisobga olinsa, ularga ruhiy ustunlik berdi.
Bu kecha Cape Verde uchun nafaqat tarixiy, balki strategik sinov ham bo‘ladi: jasorat bilan o‘ynab, baribir sovuqqonlikni saqlab qolish.
Irlandiyaning yangi sevimli jamoasi
Irlandiya terma jamoasi pley-offda Czechia qarshisida imkoniyatni boy bergach, turnirda ko‘pchilik o‘ziga yangi ramz izlay boshladi. Javob uzoqdan kelmadi – u Shamrock Rovers sardori bilan bog‘liq bo‘ldi.
Endi ko‘plab irland muxlislari uchun Cape Verde – turnirdagi “ikkinchi jamoa” emas, balki o‘z jamoasining davomidek. Kimdir hazil tariqasida ularni “33-okrug” deb atagan, lekin bu ibora tezda ommalashdi. Bu hazil ortida esa chin dildan berilgan hurmat va birdamlik yotadi.
Lopes buni juda yaxshi his qilmoqda. U har kuni do‘stlari va oilasidan xabarlar oladi, Irlandiyadan kelayotgan qo‘llab-quvvatlash to‘lqinini “ajoyib” va “hayratlanarli” deb ta’riflaydi. U bu e’tibordan mast emas, aksincha minnatdor.
Uning va’dasi qisqa, ammo mazmunli: uyga qaytganda bularning barchasi uchun alohida minnatdorchilik bildiradi. Ammo avval Xyustonda bir ishni yakunlab olish kerak.
Bu kecha Cape Verde uchun – tarix yozish imkoniyati. Pico Lopes uchun – bolalikdagi teleekrandan bugungi yirik sahnaga qadar bo‘lgan yo‘lning mantiqiy davomi. Irlandiya uchun esa – boshqa bayroq ostida bo‘lsa-da, yana bir bor Jahon chempionati dramatik kechasida o‘zini ko‘rish imkoniyati.
Savol bitta: bu safar ham Saudi Arabia ustidan g‘alaba yangi sahifani ochadimi?
