UFC 331: Kim mukofotlanadi – yutadiganlar yoki tomosha qiladiganlar?
UFC 331 arafasida oktagon atrofida bitta noqulay savol yanada balandroq eshitila boshladi: bu yerda kim mukofotlanadi – yutadiganlar yoki tomosha qiladiganlar?
Ikki hafta avval Parijda Michael “Venom” Page o‘zining so‘nggi UFC jangini o‘tkazdi. Hisobda yutdi, lekin shunday zerikarli, tez unutiladigan qaror bilanki, go‘yoki hech narsa bo‘lmagandek. Natija – UFCdagi rekordi 5-1, ammo yangi shartnoma haqida hatto sovuqqina suhbat ham bo‘lmadi. Jimlik. Eshik yopildi.
Endi esa shanba kuni UFC 331 kechasida Tai Tuivasa sakkizta mag‘lubiyat chegarasidan qochishga urinadi. Uning seriyasi 2022 yildan beri cho‘zilyapti, yettita mag‘lubiyat ketma-ket. Ko‘pchilik uning imkoniyatlariga uncha ishonmaydi, lekin baribir u shu yerda – Robelis Despaigne’ni oktagonga qaytishi bilan kutib olmoqda va o‘zini Tony Ferguson’ning tarixiy sakkizta mag‘lubiyatlik seriyasiga tenglashib qolishidan saqlashga urinmoqda.
Qiziq paradoks: Tuivasa ketma-ket yutqazgan janglar soni Page UFCda umuman o‘tkazgan janglaridan ham ko‘p. Biri hali ham rosterda, ikkinchisi esa hatto past narxli taklifni ham ko‘rmadi. Bu nimanidir aytyapti, to‘g‘rimi?
UFC uchun g‘alaba yetarli emas
Bu sir emas. UFC aniq tipdagi jangchilarni qidiradi. Bu sport kompaniyasi, lekin mahsulot – tomosha. Eng yomon ssenariy? Zerikarli janglar qiladigan, ustiga-ustak ularning aksariyatini yutadigan jangchi.
Bunday yigit raqib bilan urushmaydi, raqibga ham urushishga yo‘l qo‘ymaydi. Uni tomoshabinlar eslab qolmaydi, promouterlar esa ko‘rishga majbur bo‘lib qolishni xohlamaydi. Shunday jangchini boshqa promoushenlarga yuborish oson – borib, ularning efirini uxlatib qo‘ysin.
Tuivasa esa butunlay boshqa hikoya.
“Bam Bam” nega hanuz rosterda?
Tai Tuivasa UFCda qolib kelayotganining sabablari aniq. Birinchisi – u o‘z muxlislariga ega. Xarizmatik, yoqimli, “oddiy xalq”ka yaqin obraz.
AQSh siyosatida mashhur savol bor: “Saylovchi bu nomzod bilan birga pivo ichishni xohlarmidi?” Tuivasa haqida gap ketganda, ko‘plab UFC muxlislari o‘zini u bilan birga pivo ichib, uni oyoq kiyimdan quyganicha ichayotganini tasavvur qila oladi. Bir safar uni Melburnda bir tomonlama sabmishn mag‘lubiyatidan keyin oktagondan chiqib ketayotganini ko‘rishganida, panjara ortida allaqachon bir odam turgan – bir qo‘lida to‘la pivo, boshqasida esa tufli. Tuivasa bir og‘iz gapirmasdan, faqat qarash bilan rad etdi. Lekin diqqat qiling: hatto mag‘lubiyatdan keyin ham odamlar u bilan “bayram marosimi”da qatnashmoqchi edi. Bayram bo‘lmasa ham.
UFC uchun u yana bir ma’noda ham qulay – u ishonchli. Natijada emas, uslubida. Bu bosqichda hamma biladi, undan nima kutishni. U oyoqlarini yerga qadab, katta zarbalar otadi. Takedownlarni deyarli himoya qila olmaydi. Jang birinchi raunddan o‘tib ketsa, charchaydi, lekin baribir zarba yeya-veradi – qaysarligi, g‘ururi bunga majbur qiladi.
Promouter uchun bunday jangchi – qulay material. Unga qarab matchmaking qilish oson. Rosterga qaraysan va taxminan bilasan: qaysi raqibga qarshi u kutilgancha portlaydi, qaysisiga qarshi esa yiqiladi. Hammasi shunda murakkablashadi, u “yutishi kerak bo‘lgan” janglarni ham yuta olmay qo‘yganda. May oyida Avstraliyada u Louie Southerland’ga qarshi -225 favorit edi, ammo uch hakam ham bir ovozdan raqib foydasiga qaror chiqardi. Seriya – yettita mag‘lubiyat.
Despaigne uchun ideal nishon
Endi Tuivasa Despaigne uchun “xush kelibsiz” qo‘mitasi rolida. “Bam Bam”dek qattiq uradigan og‘ir vaznli jangchi har qanday raqibga qarshi imkoniyatga ega – bu divizion tabiatining o‘zi shunaqa. Lekin bu juftlik Tuivasa foydasiga tuzilgan jangdek tuyulmaydi.
UFC matchmeykerlari Despaigne’ning may oyida Netflix’dagi MVP turnirida Junior dos Santos’ni nokaut qilganini ko‘rdi va o‘yladi: unga qaytishda eng kerakli narsa – qarshisida oyoqqa mixlanib turadigan, uni yerga tushirishga urinmaydigan jangchi. Tuivasa aynan shunday.
Natija? Mag‘lubiyatlar seriyasiga qaramay, jangchi ma’lum muddat ishini saqlab qoladi. Chunki u kafolatlangan tomosha taklif qiladi. Shu paytda boshqa biri – deyarli hammasini yutayotgan, lekin nol zavq ulashadigan jangchi – eshik tomonga kuzatiladi.
Jangchilar bu signallarni juda yaxshi tushunishadi. Ularga buni baland ovozda aytish shart emas.
Tyron Woodley: “Eng yaxshi jang”ning narxi
Bu hafta sobiq chempion Tyron Woodley “The Ariel Helwani Show” dasturida shu haqda ochiq gapirdi.
“Sen meni urasan, men seni uraman. Rock ‘em, sock ‘em. Men qonayman, sen qonaysan. Men deyarli o‘laman, sen deyarli o‘lasan. Oxirida quchoqlashamiz, bir-birimizning qo‘limizni ko‘tarib qo‘yamiz. Mana shu ‘eng yaxshi’ jang”, – dedi u.
Keyin esa og‘ir haqiqatni eslatdi: bunday uslub umrni yemiradi. Hatto bunday janglarda omon qolib, yulduzga aylanganlar ham uzoq davom eta olmaydi. “Brawler” roli – qisqa yo‘l, baland shovqin, tez so‘nish.
“Ular suyak-suyak bo‘lib qolishlari bilan, biroz qarigani, orqalarida ko‘p janglari bo‘lgani sezilgani zahoti – kamroq gapiradigan, kamroq pulga ham shu ishni qilishga tayyor bo‘lgan yosh jangchi paydo bo‘ladi. Va ularni shu bilan juftlashadi. Sportdagi aylanish aynan shunday ishlaydi”, – dedi Woodley.
Bu tizim hech qachon adolat va’da qilmagan. Hech kim oson bo‘ladi, demagan. Boshqa sportlarda cho‘qqida qolishning formulasi aniqroq: g‘alaba hammasidan ustun.
Bu yerda esa vazifa murakkabroq.
Har bir jangchi – yarmi jangchi, yarmi artist. Har kim o‘ziga mos nisbatni topishga urinadi: qanchalik ko‘p xavf qilib, qanchalik ko‘p tomosha qilish kerakki, shartnoma saqlanib qolsin, lekin o‘zi ham hushidan ketib, karerasini yarim yo‘lda yakunlab qo‘ymasin?
UFC 331 kechasi Tuivasa oktagonga qadam qo‘yar ekan, savol shunchaki “yutadimi yoki yutqazadimi?” emas. Savol boshqacha: u hanuzcha tomosha uchun yetarlicha qimmatmi – yoki Despaigne uning o‘rnini egallashga kelgan navbatdagi och jangchimi?
