Stan Wawrinka: Nyu-Yorkdagi xayrlashuv va tennis tarixidagi avlod
2026-yilgi US Open bir turnirdan ko‘proq narsa bo‘ladi. U yerda Stan Wawrinka nihoyat o‘zi haqli bo‘lgan xayrlashuvni oladi. Aynan shu kortlarda u o‘n yil avval, 2016-yilda, o‘zining uchinchi va so‘nggi Grand Slam unvonini ko‘targan edi.
Bir qo‘l bilan zarba beradigan shveytsariyalik ustaning yo‘li uzun va g‘ayritabiiy bo‘ldi. U hech qachon Roger Federer, Rafael Nadal yoki Novak Djokovic atrofida qurilgan “Katta to‘rtlik” markazida turmadi, lekin aynan o‘sha davrning eng jiddiy sinovchisi bo‘lib qoldi. Juan Martin del Potro 2009-yilgi US Openni yutdi, biroq keyingi yillarda barqaror ravishda ulkan sahnani larzaga keltirgan, uchta yirik turnirni yutgan aynan Wawrinka bo‘ldi: 2014-yil Australian Open, 2015-yil French Open va 2016-yil US Open.
Indian Wellsdan boshlangan hikoya
Wawrinka ko‘pchilik tennis muxlislarining hayotiga sekin, deyarli sezilmas kirib kelgan. 2008-yilda Indian Wellsdagi Pacific Life Open (hozirgi BNP Paribas Open) turnirida u hali “katta ism” emasdi. O‘sha paytda u chorak finalda yangi Australian Open chempioni, Federer va Nadalni quvib yetishga bel bog‘lagan yosh Novak Djokovicga qarshi kortga chiqadi.
Hisob sodda: Djokovic 7-6, 6-2. Lekin bu faqat boshlanish edi, yakun emas. O‘sha uchrashuv tennis tarixidagi eng keskin raqobatlardan biriga zamin yaratdi. Yillar o‘tib, aynan Wawrinka Parij va Nyu-Yorkda Djokovicni to‘xtatgan odamga aylanadi.
Eng zo‘r bir qo‘lli bekxend
O‘sha davrda turda chiroyli bir qo‘lli bekxendlar ko‘p edi. Ammo Wawrinkaniki boshqacha urardi. U zarbani nafaqat nafis, balki vahshiy kuch bilan yo‘llardi. Yonex raketkasi bilan chizilgan o‘sha yoylar, chiziq ustiga tushgan zarbalar, raqibni orqaga surib yuboradigan topspin — bularning bari uning cho‘qqi davrini tomosha qilganlar uchun unutilmas.
U nafaqat yakka bahsda, balki juftlikda ham iz qoldirdi. 2008-yilgi Beijing Olimpiadasida Federer bilan birga Shveysariya uchun oltin medalni olib berdi. 2014-yilda esa yana bir tarixiy sahifa: Shveysariya Davis Cupni yutdi, bunda Wawrinkaning hissasi beqiyos bo‘ldi.
“Bir martalik mo‘jiza” emasligini isbotlagan chempion
2014-yil, Melbourne. Finalda Wawrinka jarohat bilan o‘ynayotgan Rafael Nadalni to‘rt setda yengadi. Ko‘pchilik uchun bu kutilmagan zarba edi, hatto ba’zilar buni “tasodif” deb qabul qildi. Lekin u bu yorliqni tezda yirtib tashladi.
Bir yil o‘tib, Parijda Djokovicni mag‘lub etib French Opennni qo‘lga kiritdi. Yana bir yil o‘tib, Nyu-Yorkda, Arthur Ashe kortida yana Djokovicni yengib, US Open chempioni bo‘ldi. Shunda shubhalar tugadi: bu bir martalik portlash emas, balki katta sahnani sevadigan, final kunida bosimni ko‘taradigan, o‘sha “Katta to‘rtlik”ni haqiqiy titratgan chempion edi.
Oxirgi sahna: Berrettini va ehtimol yana Djokovic
Endi esa yakuniy bob yozilmoqda. Wawrinka 2026-yilgi US Opennni Matteo Berrettiniga qarshi boshlaydi — o‘zi ham Wimbledon finalchisi bo‘lgan, ammo ko‘p jarohatlar bilan kurashayotgan italiyalik. Bu uchrashuv allaqachon “popkorn o‘yini” sifatida tilga olinmoqda: katta zarbalar, qisqa almashinuvlar, xavfli forxendlar va Wawrinkaga xos bekxend portlashlari.
Agar u bu to‘siqdan o‘ta olsa — va bu juda katta “agar” — yana bir tarixiy sahna yuzaga kelishi mumkin. Ikkinchi bosqichda uni Djokovic kutib turishi ehtimoli bor. 2015-yilgi French Open va 2016-yilgi US Opennning finalida mag‘lub etgan odamiga qarshi, ehtimol so‘nggi marta.
Tennis dramaturgiyasi bundan ortiq nima so‘rashi mumkin?
Tennisda abadiy klub yo‘q
Futbolda klub qoladi. Tottenham Hotspur bugun ham, ertaga ham, keyin ham bor. Harry Kane ketadi, Moussa Dembélé ketadi, o‘rniga Flavio Cobolli, Sandro Tonali, Savio kabi yangi ismlar keladi, lekin forma va stadion o‘sha-o‘sha.
Tennisda esa bunday tayanch yo‘q. Bu sportda klub emas, odamning o‘zi markazda turadi. Juan Carlos Ferrero bir paytlar kortni zabt etgan bo‘lsa, bugun u faqatgina boshqa o‘yinchining boksida ko‘rinadi. Va bir kun kelib u ham yo‘q bo‘ladi.
Tennischi karyerasini tugatsa, hammasi tugaydi. Ism chiziqlardan, taxtalardan, jadvaldan o‘chadi. Turnirlar qoladi, turlar davom etadi, lekin muxlislar o‘z sevimlilari ketgan to‘lqinda suzib o‘tishga majbur. Aks holda, o‘sha to‘lqinning o‘zida cho‘kib ketish xavfi bor.
Bir avlodning xayrlashuvi
Wawrinka ko‘plar uchun shunchaki uch karra Grand Slam chempioni emas. U kimningdir bolaligi, kimningdir talabalik tonglari, kimningdir birinchi marotaba jonli tomosha qilgan yirik uchrashuvi. Indian Wellsdagi ilk ko‘rishuvdan tortib, Leedsdagi tonggi finalgacha — u butun bir avlodning tennis xotirasiga o‘yib yozilgan.
Endi esa US Open sahnasida so‘nggi marta kortga chiqadi. Yonex raketkasi yana bir bor havoga ko‘tariladi, o‘sha bir qo‘lli bekxend yana bir bor chiziq bo‘ylab uchib o‘tadi. Qanchalik davom etishi noma’lum. Bir uchrashuvmi? Ikkitami? Balki yana bir marta kechqurun Arthur Ashe stadionini larzaga keltiradimi?
Bitta narsa aniq: bu safar ortga yo‘l yo‘q. Endi xayrlashuv vaqti. Va savol shunday: Wawrinka kortdan ketgach, biz tennisning yangi to‘lqinida qay tarzda yo‘limizni topamiz?
