Janubiy Koreyada g‘azab to‘lqini: 2002 orzusi kulga aylandi
Janubiy Koreyaning navbatdagi Jahon chempionati ilk bosqichidanoq yakun topgan ishtiroki nafaqat sportiy mag‘lubiyat bo‘ldi, u butun mamlakat bo‘ylab to‘plangan g‘azabni portlatib yubordi. Murabbiy Hong Myung-bo iste’fosi ham bu kayfiyatni bosolmadi, aksincha, tizim ildizigacha savol ostiga qo‘yildi.
2002 xotirasi va hozirgi qulashi
Bir paytlar – 2002 yilda – shu xalq yarim finalga chiqqan terma jamoasi bilan faxrlangan, o‘sha muvaffaqiyat hali ham xotiralarda tirik. Endi esa xuddi boshqa sport turi ko‘rinadi: jamoa uchinchi o‘rin egalari orasida ilk sakkizlikka ham kira olmadi, pley-off eshigi oldida qoqilib yiqildi.
Eng og‘riqli zarba esa pastroq reytingli Janubiy Afrikaga qarshi 0:1 hisobidagi mag‘lubiyat bo‘ldi. Oxirgi turga kelib hammasi o‘z qo‘llarida edi, bitta durang kifoya qilardi. Ammo jamoa bu bosimni ko‘tara olmadi.
Guruhdan chiqish vazifasi qog‘ozda unchalik ham dahshatli ko‘rinmasdi. A’lo darajada tanish bo‘lgan sahna: hamkash mezbonlar Meksika, Janubiy Afrika va Czechia. Boshlanish yomon emasdi – Czechia ustidan 2:1 hisobidagi g‘alaba umid uyg‘otdi. Keyin esa ritm buzildi: Meksikaga qarshi 0:1, so‘nggi zarbani esa Janubiy Afrika berdi.
Natija – uyga muddatidan oldin qaytish va mamlakat bo‘ylab portlagan savollar.
Prezidentning keskin tanqidi va xalqning sabri tugashi
Jamoaning erta parokanda bo‘lishi murabbiy Hong Myung-bo’ni yakshanba kuni iste’foga majbur qildi. Ammo bu bilan bo‘ron tinmadi. Kapitan Son Heung-minning xalqaro maydondagi kelajagi ham endi savol ostida.
Mamlakat prezidenti Lee Jae Myung jamoaga ochiqchasiga tanbeh berdi, “noqobil odamlar”ni tilga olib, xalqdan uzr so‘radi. Bunday keskin bayonotlar bejiz emas – yillar davomida to‘planib kelgan norozilik endi chiday olmay yorildi.
Koreya futbol rahbariyatiga nisbatan ishonch allaqachon yemirilgan edi, bu chiqish esa, ko‘pchilik nazarida, tizim butkul charchab qolganidan dalolat.
Park Ji-sungning og‘riqli e’tirofi
Sobiq kapitan Park Ji-sungning so‘zlari mamlakat kayfiyatini aniq ifodalab berdi. U: “Bu natijani yillar oldin ham kutgan bo‘lishimiz mumkin edi”, – deya tan oldi.
“Biz nega bu holatga kelib qolgani haqida o‘zimizdan so‘rashimiz kerak”, – dedi sobiq Manchester United futbolchisi jamoa turnirni tark etgani ma’lum bo‘lgach. U o‘n yil davomida Jahon chempionatiga tayyorlanish va koreys futbolini rivojlantirish bo‘yicha o‘rganilgan saboqlar yana bir bor unutilganini alam bilan eslatdi.
Bu gaplar shunchaki nostalgiya emas, balki tizimga ochiq signal edi: o‘sha 2002 ruhidan faqat xotira qolgan, tuzilma esa o‘sha xatolarni yana takrorlayapti.
Sovuq kutib olish va eski yaralar
Terma jamoa seshanba tongida uyga qaytishi kutilmoqda, ammo Korea Football Association (KFA) ularni kutib olish marosimini o‘tkazishni rejalashtirmayotgani haqida mahalliy OAV xabar bermoqda.
Bu ham bejiz emas. 2014 yilda Braziliyadagi muvaffaqiyatsiz Jahon chempionatidan qaytgan jamoa muxlislar tomonidan koreys konfetlari bilan o‘qqa tutilgan edi – bu mamlakat madaniyatida og‘ir haqorat sanaladi. O‘sha paytda ham murabbiy Hong Myung-bo edi. Tarix go‘yo doira bo‘ylab aylanayotgandek.
Hong Myung-bo – tanqid markazida
Hong 2024 yil iyul oyida, nemis chempioni Jurgen Klinsmann ishdan bo‘shatilganidan besh oy o‘tib, ikkinchi bor terma jamoa boshqaruviga qaytdi. Shundan beri u tanqidlarning bosh nishoniga aylandi.
KFA uni qayta tayinlash jarayonida shaffoflik va adolat bo‘yicha savollarga duch keldi. Bu savollar hozir yanada keskinlashgan.
Stadionlarda Hongga qarshi hushtaklar muntazam eshitildi. U Jahon chempionatida ham o‘zini himoya qiladigan qarorlar qabul qilmadi: eng bahsli qadam – Janubiy Afrikaga qarshi hal qiluvchi o‘yinda Son Heung-minni zaxirada qoldirgani bo‘ldi. Jamoaga faqat bitta ochko kerak bo‘lgan pallada eng yirik yulduzdan voz kechish – muxlislar uchun tushunarsiz va kechirilmas xato sifatida qabul qilindi.
O‘yindan so‘ng Hong o‘zi ham nima noto‘g‘ri ketganini tushunishda qiynalayotganini tan oldi. Mamlakat esa boshqa guruh o‘yinlaridagi natijalarga umid qilib, televizor qarshisida asabiy kutishdan boshqa chora topolmadi.
O‘z jamoasi o‘rniga boshqalarga duo qilish
2002 yilgi afsonaviy terma jamoa a’zosi Lee Chun-soo o‘z YouTube kanalida bo‘lib o‘tgan voqealarni og‘riq bilan tasvirladi. U o‘zini “O‘zbekiston”ni qo‘llab-quvvatlab, Demokratik Kongo Respublikasi bilan o‘yin natijasi Janubiy Koreyaga foyda keltirishidan umid qilganini aytarkan, “o‘zimni ojiz va tushkun his qildim”, deya ta’rifladi.
“Bu – o‘zgarish haqida xabar”, – dedi u. “Hamma iste’foga tayyor turishi kerak”.
Bu so‘zlar faqat murabbiyga emas, butun futbol tizimiga qaratilgandek yangradi.
KFA prezidenti bosim ostida
Muxlislarning g‘azabi katta qismini KFA prezidenti Chung Mong-gyu ham o‘z zimmasiga oldi. U Jahon chempionati oldidan turnirdan keyin iste’foga chiqishini aytgan, bunga “fazilat yetishmasligi”ni sabab qilib ko‘rsatgan edi. Bu – uning 13 yillik faoliyati davomida to‘plangan tanqidlar fonida aytilgan so‘zlar.
65 yoshli Chung to‘rtinchi muddatini o‘tayotgan paytda, umrboqiy diskvalifikatsiya qilingan sobiq futbolchilarni – kelishilgan o‘yinlar uchun jazolanganlarni – afv etishga uringani uchun ham keskin tanqid ostida qolgan.
Endi esa faqat Chung yoki Hong emas, butun rahbariyat kursisi ostidagi zamin qimirlab ketgandek.
Son Heung-minning jimligi – eng katta savol
Endi hamma qarashlar bitta odamga qadalgan: kapitan Son Heung-min. U hali o‘z kelajagi haqida bir og‘iz ham gapirmadi. 34 yoshga to‘lish arafasida turgan yetakchi bundan avval xalqaro futbolni tark etish ehtimolini imolagan edi.
Agar Son ham xayrlashsa, bu faqat avlod almashinuvi emas, balki butun bir davrning yopilishi bo‘ladi. 2002 yildan buyon shakllanib kelgan orzu – Osiyoda doimiy kuchli jamoa bo‘lish orzusi – jiddiy qayta qurilishni talab qiladi.
“Aylanma yo‘lak”dan chiqish vaqti
Sobiq kapitan Park Ji-sung oxirgi so‘zida eng og‘riqli nuqtani ko‘rsatdi: “Afsuski, bu kabi aylanish yana takrorlanmoqda”, – dedi u.
Uning fikricha, Janubiy Koreya o‘tmishdan saboq olishga majbur: “Biz yaxshiroq kelajakni orzu qilishimiz va uni shakllantirishimiz, xatolarni takrorlamaslik uchun qadam-baqadam oldinga yurishimiz kerak”.
Savol esa endi bitta: bu safar haqiqatan ham o‘zgarish boshlanadimi yoki 2002 yilning xotirasi bilan yashayotgan xalq yana bir bor eski aylana bo‘ylab aylanib chiqadimi?
