Dunyo chempionatida Argentina va Misr to‘qnashuvi
Dunyo chempionati halqa singari torayib bormoqda. Har bir o‘yin – sahifasi hali yozilmagan tarix. Bugun sahnada himoyadagi qirollar – Argentina, turnir ertakchisi bo‘lishni orzu qilayotgan Misr, hamda o‘z yo‘lini yoritishga intilayotgan Shveytsariya va Kolumbiya.
Atlanta sahnasi: Argentina bosimi va Misr orzusi
Atlanta Stadium bugun tushlik payti portlaydi. Argentina – Misr. Amaldagi chempionlar, dunyo kubogini yana bir bor quchoqlashga otlangan jamoa, qarshisida esa hayotidagi eng katta o‘yinga chiqayotgan Misr.
Bu juftlik tarixida eng oxirgi uchrashuv 2008 yilda Qohirada bo‘lgan. O‘shanda Argentina 2:0 hisobida g‘alaba qozongan, gollarni Sergio Aguero va Nicolas Burdisso urgan. Lionel Messi jarohati sabab maydonga tushmagan, lekin bugun hikoya boshqacha.
Statistika Argentinaning Afrika jamoalariga qarshi an’anaviy ustunligini ko‘rsatadi. Opta superkompyuteri 25 mingta oldindan o‘tkazilgan simulyatsiyaga tayangan holda, 90 daqiqa ichida Argentina g‘alabasining ehtimolini 69,1 foiz deb baholadi. Bu – aniq favorit maqomi.
Lekin Misrni chizib tashlash – xato bo‘ladi. Raqamlar ularning ham imkoniyati borligini eslatadi: 12,3 foiz – kutilmagan sensatsiya ehtimoli. Yana 18,5 foiz holatda o‘yin durang tugaydi va hammasi qo‘shimcha daqiqalarga ko‘chadi. Bunday sahnada bitta xato, bitta daho harakati – taqdirni o‘zgartirishi mumkin.
Misr uchun bu – futbol tarixidagi eng katta sinov. Hossam Hassan jamoasi chorak final sari ilk qadamni qo‘yishga urinadi, Argentina esa o‘z saltanatini saqlab qolish uchun bu bosqichni shunchaki majburiy to‘siq sifatida ko‘radi. Maydonda – bosim va orzu to‘qnashuvi.
Vancouverda nozik muvozanat: Shveytsariya – Kolumbiya
Kun ikkinchi o‘yini BC Place, Vancouverda. Shveytsariya – Kolumbiya. Bu juftlikda favorit aniq emas, lekin kuchlar tarozisi biroz Janubiy Amerika tomonga og‘gan.
Tomonlar avval to‘rt marta to‘qnash kelgan, ularning uchtasi – o‘rtoqlik uchrashuvlari. Eng so‘nggisi 2007 yil martida bo‘lib o‘tgan. O‘shanda Kolumbiya 3:1 hisobida g‘alaba qozongan, gollarni Edixon Perea, Jhon Viafara va Andres Chitiva kiritgan.
Bugungi bahs oldidan Opta superkompyuteri Kolumbiyani biroz ustun ko‘rmoqda: 90 daqiqa ichida g‘alaba ehtimoli – 41,9 foiz. Shveytsariyaning imkoniyati 28,2 foiz atrofida, 29,9 foiz simulyatsiyada esa durang qayd etilgan.
Bu raqamlar bir narsani aytyapti: kichik detal hammasini hal qiladi. Bir standart, bir qarshi hujum, bir himoya xatosi. Chorak finalga yo‘l – shu nozik chiziqlarda yotibdi.
Ronaldo sahnadan ketmoqda: olti mundial, bitta og‘ir xayr
Turnir fonida yana bir sahna tomoshabinlarni jim qoldirdi. Cristiano Ronaldo o‘zining so‘nggi dunyo chempionati o‘yinini o‘tkazdi. Olti marta mundialda qatnashgan, rekordlar va dramatik lahzalar bilan to‘la karera yakuniga yetmoqda.
Portugaliyaning mag‘lubiyatidan so‘ng u bu mundial uning uchun oxirgisi bo‘lganini tasdiqladi. So‘zlari qisqa, lekin og‘ir bo‘ldi: u bu yerda hammasini berganini, bor kuchi bilan o‘ynaganini aytdi va endi oilasi bilan bo‘lish, sovib olish va qarorlarni shoshilmay qabul qilish vaqti kelganini ta’kidladi.
41 yoshli hujumchi yana bir savolni ochiq qoldirdi: Portugaliya terma jamoasi bilan umuman xayrlashdimi yoki yo‘qmi, bu haqda gapirmadi. U o‘z kelajagi atrofidagi shovqinni jamoa ustiga tushishini istamasligini aytib, sahnani jamoa uchun bo‘sh qoldirdi. Shunday bo‘lsa-da, dunyo futboli bugun bir davr yopilayotganini his qildi.
AQShning uy mundiali orzusi chilparchin
Yana bir dramatik kecha – AQSh terma jamoasi uchun. Uy mundialida uzoq yurish haqidagi orzular Belgiya qarshisida parchalanib ketdi.
4:1 hisobidagi mag‘lubiyat – raqamlar sovuq, ammo maydondagi manzara bundan ham og‘irroq edi. Christian Pulisic tovonidan jarohat olib, yerda og‘riq ichida qolib ketdi. Darvozabon Matt Freese boshini qo‘llari orasiga oldi – uning xatosi raqibga gol sovg‘a qildi. Chris Richards esa charchoq va alamdan gazonga qulab tushdi. Hatto bosh murabbiy Mauricio Pochettino ham o‘zini tuta olmadi – zaxira o‘rindig‘i yonidagi stendni tepib yubordi, butilkalar sochilib ketdi.
Belgiya esa shafqatsiz edi. Charles De Ketelaere ikki marta aniq zarba berdi va yana bir golga uzatma berdi. AQSh himoyasidagi ikki birinchi taym xatosi belgiyaliklarga nazoratni hadya qildi, Freese ikkinchi bo‘limdagi xatosi esa yakunni yanada og‘irlashtirdi.
Tyler Adams qisqa, ammo hammasini aytib qo‘ydi: bu imkoniyat edi, maxsus bir narsaga erishish imkoniyati. Ular manzilga yetolmadi.
FIFA tomonidan bahsli tarzda qizil kartasi bekor qilingan Folarin Balogun qaytgani ham voqeani o‘zgartira olmadi. AQSh uchun bu mundial uyda boshlangan katta orzuning og‘riqli yakuni bo‘ldi.
Hossam Hassan: maydon tashqarisidagi eng kuchli bayonot
Argentina bilan tarixiy o‘yin arafasida Misr bosh murabbiyi Hossam Hassan mikrofon oldiga chiqdi va hammani futbol haqida gapirishni kutdi. U esa boshqacha yo‘lni tanladi.
U so‘zni Falastin mavzusiga burdi. Avstraliyaga qarshi g‘alabadan so‘ng tribuna oldida Falastin bayrog‘ini ko‘targan murabbiy bu safar matbuot anjumanida to‘rt daqiqadan ortiq gapirdi. Zalda o‘tirgan bir necha jurnalistlar uni olqishladi.
Hassan nutqida: kim bo‘lishidan qat’i nazar – arab, yevropalik yoki amerikalik – Falastin xalqining og‘rig‘ini his qilmaydigan odamni inson deb bo‘lmasligini aytdi. U G‘azodagi tinch aholi talofatiga dunyoning munosabatini hayvonlar huquqini himoya qilishga bo‘lgan reaksiyalar bilan solishtirdi va bir kunda minglab insonlarning hayotdan ko‘z yumishi hech qachon odatiy holga aylanmasligi kerakligini urg‘uladi.
Bu so‘zlar Misr tarixidagi eng katta futbol o‘yini arafasida yangradi. Maydonda – chorak final orzusi, minbar ortida esa insoniylik haqida qat’iy pozitsiya. Misr uchun bu mundial faqat natijalar emas, balki ovoz eshitiladigan sahna ham bo‘lib qolyapti.
Mbappe va irqchilikka qarshi keskin javob
Turnirning boshqa burchagida esa yana bir yulduz so‘z oldi. Fransiya sardori Kylian Mbappe Paragvay senatori Celeste Amarilla tomonidan yozilgan irqchi fikrlarga javoban jim qolmadi.
Paragvayning Fransiyaga qarshi 1/8 finaldagi mag‘lubiyatidan so‘ng Amarilla ijtimoiy tarmoqlarda Mbappega nisbatan haqoratli, irqchi so‘zlar ishlatdi, uni “mustamlakachi”, “yozishni o‘rganmagan qo‘pol” kabi ta’riflar bilan haqorat qildi, hatto Paragvay futbolchilari o‘yindan keyin uni tarsakilashi kerak edi, degan gaplarni yozdi.
Mbappe bunga keskin munosabat bildirdi. U Amarillani “jirkanch ayol” deb atab, u Paragvay parlamentini munosib tarzda vakillik qila olmasligini yozdi. Eng muhimi, u bu nafratparast so‘zlar Paragvay futbolchilarining o‘zi erishgan tarixiy yo‘lini soyada qoldirganini ta’kidladi. Uning fikricha, butun dunyo endi bu jamoaning kurashini emas, bir siyosatchining irqchi chiqishini eslab qolmoqda.
Fransiya chorak finalga yo‘l oldi va endi payshanba kuni Marokashga qarshi o‘ynaydi. Maydonda – sportiy jang, maydondan tashqarida esa irqchilikka qarshi qat’iy pozitsiya.
Amarilla keyinroq postlarini o‘chirib, ochiq xat yozdi va o‘zi ham aralash millat vakili sifatida boshidan kechirgan haqoratlarni ishlatgani uchun afsusda ekanini bildirdi. Ammo zarba allaqachon berilgan edi – bu mundial ham futbol, ham jamiyatdagi chegaralar haqida bahslarni yana bir bor avj oldirdi.
Endi esa diqqat yana maydonga qaytadi. Atlanta va Vancouverda bugun kim tarix yozadi – favoritlar o‘z so‘zini aytadimi yoki yangi qahramonlar sahnaga chiqadimi?
