Arsenal yangi mavsumni “demo rejim”da boshladi

Londonda futbol yana qaytdi. Ammo “Emirates”dagi bu ochilish kechasi oddiy qaytish emasdi – bu amaldagi chempionning o‘zini tekshirishi, tizimni qayta yuklab ko‘rishi edi. 3:0 hisobidagi g‘alaba shunchaki uch ochko emas, Arsenal qanday chempion bo‘lishni xohlayotganini ko‘rsatib berdi: kamroq drama, ko‘proq nazorat, kamroq og‘riq, ko‘proq avtomatizm.

Mavsumni himoya qilish – boshqa balo. O‘tgan yilgi unvon ham oson kelmagandi. Endi savol boshqacha: bu bosim ostida jamoa qanday ritm topadi? “Ochlik” haqida ko‘p gapiriladi, lekin Arteta jamoasi uchun gap ko‘proq boshqa pog‘onani topish, o‘yinini yanada silliq, kamroq charchatadigan darajaga olib chiqishda.

Bu kecha shu yo‘ldagi birinchi bosqichga o‘xshadi. Juda sokin, juda nazorat ostida. Devor soatiga qarasangiz ham, puls oshmaydigan turdagi 3:0.

“Demo rejim”dagi chempion

Coventry bu yerda ancha tez tushundi: bu boshqa daraja. Ba’zi lahzalarda Arsenal go‘yo pre-sezon trening rejimida, lekin maksimal aniqlik bilan harakat qilayotgandek ko‘rindi. Xuddi yangi dasturiy ta’minot sinab ko‘rilayotgandek: gazni bosadi, lekin tezlik hali “pol”ga tushirilmagan.

15-daqiqadagi birinchi gol bunga ideal misol bo‘ldi. O‘ng qanot bo‘ylab Christos Tzolis raqibdan to‘pni qaytarib oldi va Riccardo Calafiori’ga uzatdi. Uning jarima maydoni oldidan past va keskin uzatmasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri Kai Havertzga yetib bordi. Nemis yarimhimoyachining chap oyog‘idan chiqqan bir zarba – va hammasi tamom. Shu qadar beparvo, shu qadar nafis yakunlanganki, Havertzga qarab, go‘yo u maydonga futbol butsasi emas, teridan tikilgan yumshoq uy tuflilarda chiqqandek taassurot uyg‘otardi.

Oradan ko‘p o‘tmay hisob 2:0 bo‘ldi. Coventry uchun bu allaqachon haddan tashqari tez, haddan tashqari silliq, haddan tashqari murakkab Arsenal edi. Bu epizodda Declan Rice oldinga jasur yugurishi bilan hujumni yoqib berdi. Lekin sahnani Martin Ødegaard boshqardi: o‘sha kichik, deyarli ko‘zga tashlanmaydigan “turtki-pas” bilan qanotga bo‘shliq ochdi, keyingi uzatma esa hal qiluvchi bo‘ldi. Aynan shunday vaziyatlar Ødegaardning asl hunari: golga olib keladigan pasni beradigan pas, o‘yin mexanizmini moylab turuvchi ko‘rinmas WD-40.

Bu paytga kelib o‘yin emas, vaqt hisoblanayotgan edi. Arsenal raqibni bo‘g‘ib qo‘ydi, lekin shov-shuvsiz, ortiqcha shafqatsizlarsiz. Oddiy, sovuqqon ustunlik.

Ødegaard: unutilgan versiyaning qaytishi

Yozda katta hujumchi transferi bo‘lmadi. Shuning uchun ham e’tibor ko‘proq bitta odamga qadaldi: Martin Ødegaard. O‘tgan mavsum jarohatlar bilan bo‘lingan, ritmi buzilgan, o‘zi ham o‘ziga o‘xshamagan edi. Endi esa undan yana o‘sha “eski” versiyani kutishmoqda – to‘xtovsiz press, maydonni sezish, nozik paslar, o‘yinni ipday boshqarish.

Bu kecha aynan shunga juda yaqin edi. 75 daqiqa, 72 ta tegish, 55 ta qisqa, aniq uzatma. Statistika qog‘ozda quruq ko‘rinishi mumkin, lekin maydonda bu boshqa narsa edi: Ødegaard doimiy ravishda bo‘shliq topdi, pressingni yo‘lga qo‘ydi, hujumlar ritmini belgilab turdi.

Uning goli – Arsenalning uchinchi, 48-daqiqadagi zarbasi – ko‘rinishda biroz kulgili, ammo mazmunda juda muhim bo‘ldi. Hujumning o‘zi esa jiddiy ish edi: Ødegaard odatdagidek hujum chizig‘ining orqasidan harakatni boshladi, iplarni tortdi, uzatmalarni o‘lchab berdi, bo‘shliq izlab sekin siljidi. Yakunlovchi zarba esa… o‘ziga xos.

Norveg futbolchisining zarba berish texnikasi ba’zan g‘alati ko‘rinadi: to‘pga yonboshdan yaqinlashadi, oyoq to‘pga g‘alati burchakda tegadi, xuddi “quvvatli turtki”ga o‘xshash harakat. Bu safar u deyarli to‘pni noto‘g‘ri urdi, ammo baribir to‘p g‘alati trayektoriya bilan Carl Rushworth chap tomoniga uchib bordi. Darvozabon qo‘l cho‘zdi, ammo xuddi devordagi soyaga chang solayotgan mushukdek havoni changallab qoldi.

Ødegaard esa kulib yubordi. Ammo bu kulgi yengillikniki edi. Bu – uning “Emirates”dagi o‘tgan yil dekabrdan buyon birinchi goli. Yelkasidan katta yuk tushgandek.

Saka bilan eski aloqaning uyg‘onishi

Bu golning o‘zi yetarli bo‘lardi. Lekin eng qiziq narsa – uning atrofida bo‘layotgan jarayon. Ødegaard va Bukayo Saka o‘rtasidagi o‘sha eski, tabiiy bog‘lanish yana jonlanayotgandek.

Tanaffus oldidan bitta epizod buni juda aniq ko‘rsatdi. Ular to‘pni bir-biriga olti-yetti marta tezkor almashishdi, raqibni o‘ziga tortib, bo‘shliq qidirishdi, oxirida esa Declan Rice biroz noaniqroq zarba bilan yakunladi. To‘p darvoza to‘sin yonidan o‘tib ketdi, ammo o‘sha lahzada “Eski Arsenal”ning soyasi ko‘rindi: ijod, zavq, sheriklik.

Bu – elit darajadagi jamoalarda kam uchraydigan narsa. Rejalar, tizimlar, sxemalar orasida hamon bolalarcha o‘yin zavqi saqlanib qolgan juftlik.

“Klassik Barclays” kayfiyati va yangi mavsum savoli

Shimoliy London kechqurun salqin, hatto biroz sovuqroq edi. Ammo havoda o‘sha tanish “Klassik Barclays” kayfiyati sezilardi: eski davrlarni eslatadigan Arsenal – Coventry juftligi, tasavvurda Darren Huckerby chiziqlar bo‘ylab yugurayotgandek, televizor ekranidan “shuv” ovozlari, avgust oxiridagi haddan tashqari bronza rangli Richard Keys, limon-sariq pиджак yenglari tirsakkacha qayrilgan.

Yon chiziq bo‘ylab esa Frank Lampard va Mikel Arteta bir paytning o‘zida o‘rinlaridan turishardi. Ikkalasi ham bir xil libosda: qora shim, qora yengil bo‘yinli sviter, oq tagcharmli qora krossovkalar. Xuddi qandaydir “executive ninja” golf turnirining oldingi guruhi maydonga chiqqandek.

Ammo bu sahna ortida bitta juda sodda haqiqat yotardi: Arsenal bu o‘yinni oxirgi ikki mavsumdagi deyarli istalgan o‘yindan ko‘ra osonroq yutdi. Hech qanday zo‘riqishsiz, hech qanday “so‘nggi daqiqa dramasi”siz.

Savol endi boshqacha: agar chempionlikni olish shunchalik og‘riqli bo‘lgan bo‘lsa, uni saqlab qolish shunday nazorat ostida, shunday “demo rejim”dagi qulaylik bilan kechishi mumkinmi?