LNZ Cherkasy: Yevropaga chiqqan binafsha to‘lqin
LNZ Cherkasy zamonaviy, yaltirab turgan bazasida standart vaziyatlar ustida mashq ketmoqda. Burchak zarbasi oldidan jarima maydonida kurash boshlanadi, kimdir kulib yuboradi: “Arsenal!” Qisqa hazil, lekin aniq maqsad. Bu yerda har bir o‘yinchi shunday darajaga intilishi kerak. Eng qizig‘i, ular u tomonga tobora yaqinlashyapti.
Bu hafta, yaqindagina Ukrainadagi futbol “chekka hudud” hisoblangan shahar klubi ilk bor Yevropa sahnasiga chiqadi. Urush fonida bu – zamonaviy futbol olamida deyarli uchramaydigan muvaffaqiyat hikoyasi.
“Biz tarix yozayapmiz,” deydi hujumchi Mark Assinor mashg‘ulot yakunida, olomon tarqalgach. “Lekin bu yerda mentalitet butunlay o‘zgardi. Menimcha, bu klub uchun faqat boshlanish xolos.”
To‘rtinchi ligadan Konferensiya Ligasi sari
Payshanba kuni LNZ Belgiyaning tajribali klubi Gent bilan uchrashadi. Konferensiya Ligasi ikkinchi saralash bosqichi. Bunday sahnada Gent allaqachon o‘zini uyidagidek his qiladi. LNZ esa bu huquqni o‘tgan mavsum Ukraina oliy ligasida ikkinchi o‘rin bilan qo‘lga kiritdi.
2021 yilda ular hali to‘rtinchi ligada edi. Shundan atigi bir yil avvalgina professional maqom olishganini hisobga olsak, bu sakrash – futbol nuqtai nazaridan deyarli fantastika.
Dnipro daryosini kesib o‘tadigan, go‘yoki tugamaydigan olti millik yo‘l ortida ilk katta belgilar ko‘zga tashlanadi: “Cherkasy, Ukraina futbol markazi.” LNZning yorqin binafsha rangida. Mamlakatning geografik markazi shu yerda, endi esa futbol markazi ham shu yerda bo‘lishga da’vogarlik qilmoqda.
LNZ 2025-26 yilgi mavsumda yarim yo‘lda turnir jadvaliga boshchilik qilgan, oxir-oqibat faqat Shakhtar Donetskdan ortda qolgan. Shunga qaramay, Cherkasyda nimadir uyg‘ondi. Bu oddiy sensatsion mavsum emas, uzoq muddatli o‘zgarishning boshlanishiga o‘xshaydi.
Eng yosh direktor va “marafonchilar” falsafasi
“Bizdan hech kim hech narsa kutmagan,” deydi bosh direktor Vasyl Kayuk. U klubning shahardagi markaziy ofisiga qarshi tomonda joylashgan restoranda, jamoa uchun tayyorlangan bufet atrofida o‘tiribdi. U atigi 26 yoshda. Ukraina oliy ligasi tarixidagi eng yosh bosh direktor.
“Eng katta motivatsiya va ustunlik shunda: sen yoshsan va hech kim senga ishonmaydi,” deydi u. U bilan birga xuddi shunday yosh, energiyaga to‘la shtab ishlayapti. Ularning maqsadi – LNZni odatiy qoliplarni buzadigan klubga aylantirish.
“Bu shaharda ilgari bunday narsa bo‘lmagan,” deydi Kayuk. Klub 20 yildan beri mavjud, ammo Rossiyaning 2022 yil fevraldagi to‘liq bosqini ortidan izdan chiqqan futbol tizimida bunday sur’atda o‘sayotgan jamoa – noyob holat. LNZ nomini olgan mahalliy agro-biznes egalarining maqsadli sarmoyalari tufayli klub urushga qaramay o‘sib boryapti. Reja aniq: uzoq muddatli, barqaror loyihaga aylanish va butun mamlakat uchun mayoq bo‘lish.
“Biz har doim aytamiz: biz sprinter emasmiz, marafonchimiz,” deydi Kayuk. “Biz klubni qadam-baqadam qurib, barqaror qilmoqchimiz.” Uchinchi mavsumidayoq ular barcha prognozlarni ag‘darib tashladi. Bir yil avvalgi natija – 12-o‘rin edi. Endi esa – kumush medallar.
Oktyabr oyida Shakhtar maydonida 4:1 hisobidagi g‘alaba esa butun mamlakatni larzaga soldi. Assinor ham o‘sha kuni gol urgan. Shu paytda LNZ uchun sensatsion chempionlik poygasi haqiqiy ko‘rinishga kelgandi. Keyingi duranglar seriyasi Shakhtarni yana oldinga chiqarib yubordi, ammo Cherkasyda endi poydevor bor. Bu klub yuqori o‘rinlar uchun kurashuvchi jamoa sifatida qolishga qat’iy bel bog‘lagan.
Ponomaryov: eski maktab, yangi ruh
Shunday bo‘lsa-da, bu yosh va dadil klubda ogohlantiruvchi ovoz bor – bosh murabbiy Vitaliy Ponomaryov. “Agar bugungi muvaffaqiyatni bugunoq nishonlasak, u ertaga bizga foyda keltirmaydi,” deydi u mashg‘ulot bazasida. “Men bugun yigitlarga aytdim: hammasini unutamiz, yangi maqsadlar qo‘yamiz va o‘sishda davom etamiz.”
52 yoshli Ponomaryov ko‘p jihatdan Ukraina futbolining “eski maktabi” vakili: ochiq gapiradigan, ortiqcha shov-shuvni yoqtirmaydigan, amaliy murabbiy. Lekin uning biografiyasida kutilmagan burilishlar bor: 2000-yillarda u oliy liga o‘yinlarida chiziq hakami sifatida ham ishlagan.
O‘tgan yili u Rukh Lvivdan LNZga o‘tdi, u yerda Kayuk bilan birga faoliyat yuritgan. Cherkasyda esa qisqa fursatda turli uslublarda bemalol o‘ynay oladigan, moslashuvchan va funksional jamoa yaratdi.
“Oldingi mavsum qiyin bo‘lgan, lekin u kelib, bizga g‘olib mentalitetini berdi,” deydi Assinor. Ganalik hujumchi 2024 yilda Polsha va Slovakiyaning kam tanilgan klublaridan topib kelingan. U klubning skautlik siyosatini juda yaxshi ifodalaydi: katta transfer pullari emas, to‘g‘ri ko‘z va jasorat.
“Biz nimagadir erishish imkoniyatimiz borligini anglaganimizda, hamma ishondi,” deydi u. “U kelganida hammani ruhlantirdi.”
Urush izlari va Yevropa sahnasi
Gentga qarshi birinchi o‘yin LNZ uchun uy uchrashuvi bo‘ladi, ammo u Cherkasyda emas. Uchrashuv Polshaning Plock shahrida o‘tkaziladi. Ukrainalik klublar xavfsizlik sabab Yevropa o‘yinlarini hanuz chet elda qabul qilishga majbur.
Bu – front chizig‘idan uzoqda, lekin urush bu klub hayotining har bir qatlamiga singib ketgan. Zamonaviy trenajyor zalida fizioterapevt Artur Pohorilyi o‘zining harbiy feldsher sifatidagi tajribasini eslaydi. U 2023 yilda Izyum yaqinida portlashdan tirik qolgan. Klub shifokori Roman Mishchenko esa Cherkasyda yarador askarlar davolanadigan shifoxonada ham ishlaydi. LNZ o‘sha shifoxonaga mablag‘ ham yo‘naltiradi. Mishchenko, shuningdek, amputant futbolchilar uchun yaratilgan murakkab tizimda ham faol.
Futbol bu yerda faqat o‘yin emas. U ko‘plar uchun tiklanish, umid, normal hayotga qaytish ramziga aylangan.
Akademiya: yo‘qolgan shaharlar bolalari uchun boshpana
Dnipro bo‘ylab biroz narida, sobiq sovet sanatoriysi qayta jihozlanib, LNZ akademiyasiga aylangan. Bu yerda ertangi kun yulduzlari tarbiyalanadi.
U-16 jamoa murabbiyi Aleksey Bulgakov ilgari FC Mariupol tizimida ishlagan. Rossiya shaharga bostirib kirganida, klub ham, shahar ham deyarli xaritadan o‘chirildi. Bulgakov qochib qutulgan, ammo uyning vayron bo‘lishi, oiladan ajralish – uning uchun tasavvur qilib bo‘lmas zarba bo‘lgan.
U Mariupolda o‘sgan hayotini, mahalliy futbol madaniyatini juda jonli tasvirlaydi. Ayniqsa, Ilyich po‘lat zavodining 52 ishchi jamoasi o‘rtasidagi turnirlarni. Endi esa u shu xotiralarini Cherkasyda, boshqa bolalar bilan birga qayta tiklayapti.
Bugungi shogirdlari orasida Ukraina tomonidan noqonuniy bosib olingan hududlardan kelgan o‘smirlar ham bor. Ularning ba’zilarining ota-onalari hanuz o‘sha joylarda qolgan.
“Biz bir-birimiz bilan gaplashamiz, shaharlarimizdagi manzillarni, binolarni eslaymiz va bir kun qaytishimizga umid qilamiz,” deydi Bulgakov. “Klub bu bolalarning ahvolini juda yaxshi tushunadi va ularga imkoniyat berayotganidan juda xursand.”
“Shaharni binafsha rangga bo‘yamoqchimiz”
Bu bolalar ertaga LNZning asosiy tarkibiga yo‘l olishi mumkin. Klub bazasi esa ular ulg‘ayguncha yanada o‘zgaradi. Hozirning o‘zida bu inshoot Ukraina mezonlari bo‘yicha juda zamonaviy, ammo klub rahbariyatiga ko‘ra, u hali atigi 35 foizga to‘liq. Rejada yana uchta maydon, yopiq manej va shu hududda yangi stadion bor. Bularning barchasi taxminan besh yil ichida yakunlanishi kutilmoqda.
Shaharning markazidagi eski stadionda o‘tgan mavsum tomoshabinlar soni uch baravar oshib, 2 000dan ko‘proqqa yetdi. Urush sharoitida bu juda katta raqam. 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun kirish bepul. Natijada Cherkasyda asta-sekin yangi “stadion madaniyati” shakllanmoqda. Futbol bu shahar uchun nihoyat faxr manbaiga aylanmoqda.
“Biz bu shaharni binafsha rangga bo‘yamoqchimiz – bu bizning maxsus rangimiz,” deydi Kayuk. “Bu klub, avvalo, bizning odamlarimiz uchun. Lekin biz ukrainaliklar o‘zlarini biz bilan, mamlakat markazi bilan bog‘lashlarini istaymiz. Cherkasy deyishsa, futbolni o‘ylashsin. Biz ligamizda haqiqiy kuch bo‘lishni xohlaymiz.”
Arsenalning burchak zarbalaridagi mahorati bilan olishish uchun hali ancha yo‘l bor. Ammo Gent bilan bo‘ladigan duel – bu yo‘lning navbatdagi katta qadami. Yevropaga ilk bor chiqayotgan bu klub uchun emas, balki butun Ukraina futboli uchun ham savol paydo bo‘ladi: binafsha to‘lqin qanchaga yetib boradi?
