Edu va Nottingham Forest: katta loyiha qanday tugadi?
Nottingham Forest’ning ko‘p klubli ambitsiyali loyihasi atrofidagi eng yirik ism sahnani tark etdi. Braziliyalik ijrochi rahbar Edu klubni tark etgani rasman tasdiqlandi – u atigi bir yilcha avval global futbol bo‘yicha bosh rahbar sifatida kelgan, lekin yakun mutlaqo boshqacha bo‘ldi.
Aslida esa bu ketish bugun boshlangan emas. Edu oylar davomida amalda chetlatilgan edi: fevraldan beri birorta o‘yinga bormagan, mart boshidan buyon City Ground ham, mashg‘ulot bazasiga ham qadam qo‘ymagan. O‘sha paytda uning yaqin orada klubdan ketishi haqida xabarlar chiqa boshlagan, shundan so‘ng jarayon faqat rasmiylashtirilishi kutilayotgan masalaga aylandi.
Jim ketish, lekin katta siljish
Forest bu lavozimga bevosita o‘rinbosar tayinlashni ham, Edu bilan rasmiy xayrlashuv bayonoti chiqarishni ham rejalashtirmayapti. Sabab aniq: klub ichida kuchlar allaqachon qayta taqsimlangan.
Chief Football Officer lavozimidagi George Syrianos braziliyalik rahbar soyaga ketganidan so‘ng allaqachon kengaytirilgan vakolatlarga ega bo‘ldi. Uning roli endi nafaqat Edu bo‘shatib ketgan hududni, balki o‘tgan yil oktyabrida Newcastle United’ga o‘tib ketgan Ross Wilson qoldirgan operatsion bo‘shliqni ham to‘ldiryapti. Klub strukturasida futbol bo‘yicha qarorlar markazi asta-sekin Syrianos qo‘liga o‘tayotgani sezilib turibdi.
Edu uchun esa bu bob Forestdagi eng og‘ir mavsum fonida yopildi. City Ground’dagi kampaniya tartibsizlik, ichki ziddiyat va beqarorlik bilan esda qoldi.
Chempionlar Ligasi orzusidan tushish va qulflanib qolgan mavsum
Nuno Espirito Santo boshchiligida Forest bir paytlar Chempionlar Ligasi yo‘llanmasi uchun kurashadigan darajaga chiqib, yuqori pog‘onalarni ko‘rgan edi. Lekin o‘sha ambitsiyalar uzoq cho‘zilmadi. Murabbiy va direktor o‘rtasidagi keskin kelishmovchilik Nuno ketishiga olib keldi, klub esa birdaniga pastga qarab sirg‘alishni boshladi.
Shundan keyin bo‘lib o‘tganlari – klub tarixidagi eng beqaror davrlardan biri. Ange Postecoglou atigi 39 kun texnik hududda turdi. Bir oy ham o‘tmay u ham xayrlashdi. Uning o‘rniga Sean Dyche keldi, lekin u ham fevralga yetib bormay iste’foga chiqarildi.
Vaqtinchalik yechim sifatida Vitor Pereira rulni qo‘lga oldi, ammo bu ham qisqa muddatli tajriba bo‘lib qoldi. Oxir-oqibat klub sobiq Crystal Palace bosh murabbiyi Oliver Glasner’ga murojaat qildi. U kelganida esa Forest allaqachon o‘zini topish, yo‘qolgan barqarorlikni qaytarish uchun mashaqqatli izlanish jarayonida edi.
Bir mavsum ichida shuncha murabbiy almashinuvi – bu nafaqat ichki tizimning larzaga kelgani, balki Edu rahbarligidagi futbol operatsiyalari qanchalik notekis bo‘lib qolgani haqida ham ko‘p narsani aytib turadi.
Transfer siyosati: katta ism, kichik ta’sir
Murabbiylar almashinuvi bilan birga, Edu olib borgan transfer siyosati ham muxlislar va mutaxassislar nishoniga aylandi. Moliyaviy ko‘mak yetarli edi, sharoit bor edi. Lekin tanlovlar ishlamadi.
Omari Hutchinson, Douglas Luiz, Oleksandr Zinchenko kabi katta nomlar City Ground’ga keldi, ammo maydondagi ta’siri kutilgan darajaga yaqinlashmadi ham. Reputatsiyasi baland, natijasi esa sust bo‘lgan bir necha transferlar ketma-ketligi Forest’ni bozor oldida noqulay ahvolga solib qo‘ydi. Katta maosh, katta umidlar, ammo kichik foyda.
Bu manzara Edu’ning avvalgi ish joyidagi qiyofasiga butunlay zid. Shimoliy Londondagi yillari unga boshqa nom, boshqa obro‘ bergan edi.
Arsenal’dagi porloq davr va keskin burilish
Edu 2019 yilda Arsenal tarixidagi ilk texnik direktor sifatida ish boshlaganida, klub yangi davr ostonasida turgan edi. O‘sha yilning o‘zida u sobiq jamoadoshi Mikel Arteta’ni bosh murabbiy etib tayinlab, Emirates’dagi qayta qurilishning asosiy me’morlaridan biriga aylandi.
2022 yil noyabrida u sporting director lavozimiga ko‘tarildi. Arsenal’ni yuqori pog‘onalarga qaytarish jarayonida Edu nomi tez-tez muvaffaqiyat bilan yonma-yon tilga olinardi. Shuning uchun ham 2024 yil noyabrida uning kutilmagan iste’fosi ko‘plar uchun syurpriz bo‘ldi.
Shu fonida Nottingham Forest’dagi tajriba uning karerasidagi eng past nuqtalardan biri sifatida ko‘rinadi. Maydonda ham, ofisda ham yuksak darajadagi yutuqlarga o‘rgangan inson uchun bu og‘ir zarba.
Maydondan ofisga: to‘plangan tajriba va bugungi savollar
Edu futbol olamiga faqat kabinetdan kirib kelgan emas. U Arsenal’ning 2003–04 yilgi afsonaviy “Invincibles” tarkibining a’zosi sifatida o‘yinchi bo‘lib ham tarixga kirgan. Keyin esa boshqaruvga o‘tib, o‘zini eng salohiyatli futbol rahbarlaridan biri sifatida ko‘rsatdi.
Yevropadagi lavozimlaridan avval u vatani Braziliyada va xalqaro maydonda katta tajriba to‘plagan. Besh yil davomida Corinthians sport direktori bo‘lib ishladi, 2014 yilda Eron milliy jamoasiga maslahatchi sifatida qisqa muddat xizmat qildi, so‘ngra uch yil davomida Braziliya terma jamoasida bosh koordinatori bo‘lib faoliyat yuritdi.
Shunday fon, shunday rezyumega qaramay, Forest’dagi loyiha kutilgan natijani bermadi. Ko‘p klubli tizim qurish, Nottingham’ni yuqori darajadagi tarmoq markaziga aylantirish g‘oyasi qog‘ozda chiroyli ko‘ringan, lekin amalda beqarorlik, noto‘g‘ri transferlar va murabbiylar almashinuvi girdobida yo‘qolib ketdi.
Endi savol boshqa: Edu keyingi ishini qayerdan boshlaydi – yana Yevropaning top-klublaridan birida, milliy terma jamoa tarkibida yoki butunlay yangi bozorda? Va Nottingham Forest bu beqarorlik davridan qanday saboq chiqaradi?
Javoblar hali oldinda. Lekin bir narsa aniq: City Ground’dagi bu bob Edu karerasida chizilgan eng qalin savol belgilaridan biri bo‘lib qoldi.
