Dajjallar osmoni ostida: Frantsiya – Iroq o‘yini xavf ostida
Shimoliy Amerikadagi jahon chempionati kechasi yana bir bor kutilmagan sahnaga tayyorlanayotgandek. Philadelphia ustiga osilib turgan qora bulutlar Frantsiya va Iroq o‘rtasidagi kechki o‘yinni to‘xtatib qo‘yishi mumkin. Prognozlarga ko‘ra, shaharda momaqaldiroq, kuchli shamol, chaqmoq va hattoki tornado xavfi bor.
FIFA reglamentiga ko‘ra, stadion atrofida sakkiz mil radiusda chaqmoq qayd etilishi bilan o‘yin darhol to‘xtatiladi, muxlislar esa asosiy foyelar va favqulodda boshpanalarga ko‘chiriladi. Philadelphia Soccer 2026 bosh operatsion direktori Lauren Lambrugo buni aniq tushuntirib qo‘ydi: chaqmoq zarbasi qayd etilgach, maydonga qaytishdan oldin kamida 30 daqiqa kutish kerak bo‘ladi. Demak, tungi soat 22:00 da boshlanishi rejalashtirilgan bahs bir necha marotaba uzilib-uzilib, cho‘zilib ketishi ehtimoli katta.
“Apokaliptik” deb ta’riflangan ob-havo fonida Frantsiya Iroqqa qarshi muhim uchrashuvga tayyorlanar ekan, butun e’tibor endi nafaqat maydonga, balki osmongayam qadalgan.
Salahning kechasi: Misr nihoyat tarix yozdi
Vancouver ko‘chalarida kecha tungi sahna futbol tarixiga kiradigan darajada jonli edi. Misr ilk bor Jahon chempionatida g‘alaba qozondi, va bu g‘alabani Mohamed Salah shaxsan o‘zi “muhrladi”.
New Zealand bilan bahs Kanadada boshlanganida, skript boshqacha edi. Finn Surman birinchi bo‘lim oxirida burchakdan kelgan to‘pni kuchli zarba bilan darvozaga yo‘llab, hisobni ochdi. U darvozabonni dog‘da qoldiradigan, “burchakdan qanday zarba berish kerak” degan darslikka tushadigan darajadagi bosh zarba kiritdi. Tanaffusga New Zealand ustunlik bilan ketdi, Misr esa yana bir umidsiz kechaga mahkumdek ko‘rindi.
Ammo tanaffusdan keyin hammasi o‘zgardi. Misr kiyinish xonasidan boshqa jamoa bo‘lib qaytdi.
Bosim tobora oshdi, va nihoyat Ziko sahnaga chiqdi. Soatga yaqinlashgan daqiqalarda u hisobni tenglashtirdi – Misrning butun o‘yini shundan keyin jonlandi. New Zealand orqaga chekina boshladi, to‘p deyarli faqat Misr oyoqlarida qoldi.
Keyin esa navbat kutilgan odamga keldi. Mohamed Salah.
U turnirdagi ilk golini urdi. Jarima maydoni atrofida silliq kombinatsiya, bir-ikki pas, va Salah pastdan aniq zarba bilan darvozabonni mag‘lub etdi. Bu gol nafaqat o‘yinni ag‘darib yubordi, balki butun mamlakat yelkasidagi og‘ir yukni ham yechib tashlagandek bo‘ldi. Misr endi bu turnirda faqat ishtirokchi emas, g‘olib jamoa ham.
New Zealand karaxt bo‘lib qolgan paytda Trezeguet oxirgi nuqtani qo‘ydi. Uchinchi gol – va raqib allaqachon nima bo‘layotganini anglab ulgurmasdan, o‘yin Misr qo‘lidan chiqmaydigan holatga keldi. Ikkinchi bo‘limda farq shunchalik yaqqol bo‘ldiki, New Zealand himoyasi bosimga dosh berolmay qoldi.
Stadiondagi “joyous scenes” – Misr futboli uchun yangi bob. Salah esa Vancouver ko‘chalarida qo‘shiq aytib, raqsga tushib, bu g‘alabani xalq bilan birga nishonladi. Bunday lahzalar futbolchining karerasida ham, millat xotirasida ham kamdan-kam uchraydi.
Cape Verde to‘xtamayapti: Urugvay bilan dramatik durang
Miami kechasi ham kam bo‘lmagani yo‘q. Jahon chempionatidagi ilk ishtirokini o‘tayotgan Cape Verde yana bir bor hammani hayratda qoldirdi. Urugvayga qarshi o‘yinda ular nafaqat qarshilik ko‘rsatdi, balki uch ochkoni tortib olishga ham juda yaqin keldi.
Uchrashuvni Kevin Pina yodda qoldirdi. Taxminan 30 metr masofadan yo‘llangan jarima zarbasi – haqiqiy “lazer”. To‘p devor ustidan uchib o‘tib, darvoza burchagiga mixlandi. Bu zarba nafaqat o‘yinni ochdi, balki Cape Verde uchun yana bir tarixiy lahzaga aylandi.
Urugvay tajribasi hisobni ag‘darishga yetgandek ko‘rindi. Avvaliga Araujo, so‘ng Canobbio – ikkita tezkor gol va Janubiy Amerika giganti oldinga o‘tib oldi. Stadiondagi urugvaylik muxlislar nihoyat yengil nafas olgandek bo‘ldi.
Lekin bu kecha kichik orol davlati taslim bo‘lish uchun kelmagan edi. Zaxiradan chiqqan Helio Varela atigi uch daqiqa o‘tib, raqib xatosidan foydalanib, bo‘sh darvozaga to‘pni joylab qo‘ydi. Muslera “no man’s land”da qolib ketdi, Cape Verde esa tarixiy durangni qo‘lga kiritdi – va hatto yakunda g‘alabani ham tortib olishi mumkin edi.
Natija – 2:2. Urugvay esa endi jiddiy bosim ostida. Marcelo Bielsa jamoasi ikki o‘yinda ikki durang bilan qolib ketdi, ichkarida esa jamoa birligi borasida savollar ko‘paymoqda. Eng og‘ir zarba: Bielsa aytganidek, Giorgian de Arrascaeta ham, Ronald Araujo ham guruh bosqichi oxirigacha maydonga tusha olmaydi. Ular Ispaniyaga qarshi hal qiluvchi uchrashuvni ham o‘tkazib yuboradi, keyingi bosqichga chiqilsa ham, kamida dastlabki bahsni o‘tkazib yuborishlari kutilmoqda.
Hisob-kitob oddiy: Ispaniyaga yutqazishsa va Cape Verde yoki Saudi Arabia g‘alaba qozonsa, Urugvay ikki ochko bilan uchinchi o‘rinda qoladi. Bunday natija eng yaxshi sakkizta uchinchi o‘rin uchun ham yetarli bo‘lmasligi mumkin. Bielsa uchun bu nafaqat taktik, balki ruhiy sinovga ham aylanib bormoqda.
Ispaniya uyg‘onishi va Lamine Yamalning sahnaga qaytishi
Atlanta esa Ispaniyaning qayta tug‘ilganini ko‘rdi. Cape Verde bilan nol-nol durangdan so‘ng tanqidga uchragan Yevropa chempionlari Saudi Arabia ustidan 4:0 hisobida ishonchli g‘alaba qozondi.
Eng katta farq – Lamine Yamal maydonda edi. U qaytishi bilanoq o‘yinning ritmini o‘zgartirdi. Dastlab Mikel Oyarzabal chap qanotdan pastdan uzatma berdi, Yamal esa to‘g‘ri joyda paydo bo‘lib, to‘pni darvozaga yo‘lladi. Yoshlik, ishtiyoq, qo‘rqmaslik – Ispaniya o‘yini shu bilan darrov boshqacha tus oldi.
Oyarzabal o‘zi ham “uyg‘ondi”. Cape Verde bilan o‘yinda tanqid qilingan hujumchi bu safar ilk bo‘limdayoq dubl qayd etdi. Avvaliga Yamalga golli pas, keyin esa o‘zi yaqin masofadan aniq zarba – 3:0 va o‘yin deyarli taqdirini topdi.
Ikkinchi bo‘limda ham Ispaniya to‘liq nazoratni qo‘ldan boy bermadi. Marc Cucurella zarbasidan keyin to‘p Saudi Arabia himoyachisi Hassan Al Tambakti oyog‘idan darvozaga kirib ketdi – bu turnirdagi sakkizinchi avtogol. Tomoshabinlar esa hatto suv ichish tanaffusiga ham norozi bo‘lib, o‘yin to‘xtatilishini xush ko‘rmadi. Ispaniya beshinchi golni ham urdi, ammo VAR Ferran Torresning ofsaydini qayd etdi.
Shunga qaramay, 4:0 – Ispaniya uchun kuchli javob. Endi ular bir oyog‘i bilan pley-offda turibdi, lekin oldinda Urugvay kutib turibdi. Bu bahs nafaqat guruh, balki butun turnir taqdiriga ta’sir qilishi mumkin.
Belgia – Eron: Los-Anjelesda “nol”lar kechasi va Doku atrofidagi bo‘ron
Los-Anjelesda esa kecha boshqacha ohangda o‘tdi. Belgium va Eron o‘rtasidagi bahs 0:0 hisobida yakunlandi, o‘yin sifatini Roy Keane bitta so‘z bilan baholadi: “axlat”. Unga ko‘ra, ayniqsa Eron bir futbolchi ko‘p bo‘lib qolgach, qaror qabul qilish, paslar sifati va harakatlar darajasi juda past bo‘lgan.
O‘yin davomida Mehdi Taremi gol urdi, ammo VAR ofsayd qayd etdi. Ikkinchi bo‘lim o‘rtalarida esa drama yana kuchaydi: Belgium himoyachisi Nathan Ngoy Taremini o‘ta qulay vaziyatda to‘xtatgani uchun qizil kartochka oldi. VAR qarorni tasdiqladi, Belgium esa qolgan daqiqalarni bir futbolchi kam bo‘lib o‘tkazishga majbur bo‘ldi.
Shunga qaramay, Eron ustunlikdan foydalana olmadi. Belgium esa so‘nggi daqiqalarda Maxim De Cuyper orqali g‘alabani tortib olish imkoniyatiga ega bo‘ldi, ammo uning zarbasi to‘g‘ri darvozabon Alireza Beiranvand qo‘liga borib tushdi.
Natijada ikkala jamoa ham ikki o‘yindan keyin atigi ikki ochkoga ega. Oxirgi turda Belgium New Zealand bilan, Eron esa Misr bilan o‘ynaydi. Misr bugungi kayfiyatda bo‘lsa, Eron uchun bu juda xavfli bo‘lishi mumkin.
Belgium lagerida esa yana bir mavzu tinmayapti – Jeremy Doku. Manchester City vingeri Eron bilan o‘yinda maydonga tushmadi, rasmiy sabab sifatida infeksiya ko‘rsatildi. Lekin diqqat markazida uning tez orada tug‘ilishi kutilayotgan ilk farzandi tufayli turnirni tark etish istagi turibdi.
Doku ochiq aytdi: bu uning birinchi farzandi, va u tug‘ilishida ishtirok etishni xohlaydi. Belgia matbuoti va Fransiyadagi telekanallarda bu mavzu qizib ketdi. L’Equipe boshlovchisi France Pierron Doku qarorini keskin tanqid qilib, otaning tug‘ruq paytidagi roli “deyarli keraksiz” ekanini aytdi. Bu so‘zlar jamoatchilikning keskin noroziligiga sabab bo‘ldi va u efirdagi chiqishi uchun kechirim so‘rashga majbur bo‘ldi, hattoki o‘zi ishlaydigan kanaldan vaqtinchalik chetlatilgani xabar qilindi.
Ollie Watkins esa hamkasbini ochiq himoya qildi. Ikki farzand otasi sifatida u Doku qarorini tushunishini aytib, “bu hech kimning ishi emas” degan qat’iy fikr bildirdi. Futbolchining shaxsiy hayoti va jahon chempionati – bu bahs hali tez tug‘amaydi.
Iran – siyosat, madhiyalar va muxlislar ovozi
Los-Anjeles atrofida Eron terma jamoasi atrofidagi siyosiy fon ham susaygani yo‘q. Belgium bilan uchrashuv arafasida stadion tashqarisida yana norozilik namoyishlari bo‘ldi. O‘zini muxlis deb hisoblamaydigan ayrim eronliklar jamoani “rejimni qo‘llab-quvvatlovchi” sifatida ko‘rishini, shuning uchun ham bu terma jamoadan yuz o‘girganini ochiq aytishdi.
Boshqa shaharda esa boshqa sahna: Iran – Team Melli madhiyasi yana bir bor hushtak va bo‘ronga uchradi. Jamoa sardori Alireza Jahanbakhsh bu savollardan qochishga harakat qildi, lekin bir narsani aniq aytdi: ular ichki yoki tashqi qarashidan qat’i nazar, barcha eronliklar uchun o‘ynayotganini, maydonda bor kuchini berib, xalqni xursand qilishni xohlayotganini ta’kidladi. Uningcha, qolganini siyosatga qoldirgan ma’qul.
Futbol esa baribir o‘z yo‘lini qiladi. Lekin bu jamoaning har bir o‘yini endi faqat sport emas, balki ramzga aylanib ulgurgan.
Angliya: Saka qaytdi, Tuchelning qo‘lida murakkab jumboq
Kansas Citydagi yopiq mashg‘ulot maydonida Angliya uchun eng muhim manzara – Bukayo Saka to‘liq mashg‘ulotga qaytgani bo‘ldi. Arsenal yulduzi Achill payidagi muammo sabab alohida dastur bo‘yicha shug‘ullanayotgandi, ammo Ghana bilan Boston shahridagi uchrashuv arafasida umumiy mashg‘ulotni to‘liq bajardi.
Saka o‘zi ham klubdagi chempionlik poygasi chog‘ida bu og‘riqni boshqarib o‘ynagani, jarohat yomonlashmaganini aytib keladi. Shunga qaramay, Thomas Tuchel avvalroq uni faqat uchinchi tur – Panama bilan o‘yinda maydonga tushirishni o‘ylayotganini aytgandi. Endi esa murabbiy oldida haqiqiy boshog‘riq: xavfga borib, Ghana qarshi muhim o‘yinda Saka’dan foydalanadimi yoki ehtiyotkorlikni tanlaydimi?
Angliya lagerida intizom ham yuqori darajada. Dan Burn aytishicha, Tuchel futbolchilarga qat’iy komendantlik soati joriy qilgan. West Palm Beachdagi konsertga borishganida, curfew tufayli kech qolmaslik uchun erta qaytishga majbur bo‘lishgan. Jamoa ichida kayfiyat yaxshi, lekin Ghana bilan o‘yin oldidan jarohatlar soni murabbiy kayfiyatini buzmoqda: Declan Rice ham Croatia bilan o‘yinda maydonni tark etgani sababli shubha ostida.
Boston shahriga esa allaqachon ingliz muxlislari oqimi kela boshlagan. Savol bitta: ular bu safar Shotlandiya muxlislarining “Tartan Army” darajasidagi energiyani takrorlay oladimi?
Bayroqdagi suvosti kemasi va FIFA qoidalari
Ingliz muxlislari uchun yana bir kichik, ammo ramziy zarba – stadion darvozasidan qaytgan bayroq. Croatia bilan ochilish uchrashuvida Angliya bayrog‘iga chizilgan suvosti kemasi tasviri tufayli uni ichkariga kiritishmadi. FIFA harbiy tasvirlarni taqiqlagan, shuning uchun oddiy ko‘ringan dizayn ham reglamentga to‘qnash keldi.
Barrow FC ijtimoiy tarmoqlarda hazil aralash post bilan javob qaytardi, bayroqdagi suvosti kemasini “blur” qilib qo‘ygan suratni joylashtirdi. Lekin bu kichik voqea ham turnirda qoidalar qanchalik keskin ishlayotganini yana bir bor ko‘rsatdi.
Salah raqsi, Doku ikkilanishi, Bielsa bosimi: bu turnir qaysi tomonga og‘adi?
Shimoliy Amerikadagi jahon chempionati bir necha kun ichida juda ko‘p turli kayfiyatlarni jamlab bo‘ldi: Vancouverda Salah raqsi, Miami va Atlanta tunda Cape Verde va Ispaniyaning qarama-qarshi, lekin birdek ishonchli chiqishlari, Los-Anjelesda siyosiy shiorlar va zerikarli durang, Philadelphia ustida esa chaqmoq soyasi.
Endi savol shunday: bu turnirni kim belgilaydi – maydondagi yulduzlar, ob-havo, siyosiy fonmi yoki shaxsiy qarorlari bilan Doku kabi futbolchilarmi?
