Bottesford Towndan Oltin Orzular: Special Olympics GB Musobaqasi

Nyu-Yorkdagi Jahon chempionati finaliga yo‘l izlayotgan Angliya terma jamoasi atrofida shovqin avjiga chiqqan pallada, Skantorp markazidagi sokin bog‘da mutlaqo boshqa sahna jonlanadi. Bu yerda ham orzu – futbol, maqsad esa – oltin.

Issiq iyul oqshomi. North Lincolnshire yuragidagi Central Park soyasida daraxtlar tagida bir guruh futbolchilar shiddat bilan mashq qilmoqda. Ular uchun bu shunchaki yozgi mashg‘ulot emas – bu yo‘lning navbatdagi bosqichi: Special Olympics GB National Summer Games, Birminghamdagi Alexander Stadiumda, 26–30 avgust kunlari.

Bottesford Towndan boshlangan yo‘l

Bu jamoa o‘n yilcha avval Bottesford Town Football Club bazasida faqat Daun sindromiga ega bo‘lgan yosh kattalar uchun tuzilgan edi. Vaqt o‘tishi bilan tarkib kengaydi: autizm, ADHD va boshqa turdagi intellektual nuqsonlarga ega futbolchilar ham safga qo‘shildi. Endi ular bitta rang, bitta libos ostida maydonga chiqadi.

Oradan sakkiz yildan ko‘proq vaqt o‘tib, shu jamoani qayta ko‘rganingizda farq ko‘zga tashlanadi. Ilk yillarda maydonda ijtimoiy ishonchni asta-sekin yig‘ayotgan, to‘pni boshqarishni endi o‘rganayotgan yigit-qizlar bugun o‘zini to‘laqonli jamoa sifatida tutadi. Har bir mashq – aniq. Har bir topshiriq – maqsadli.

Ularning orzusi endi faqat o‘yin emas, medal.

“Men baxtliman”: Jake va burchak zarbalari

Jake bilan gaplashganingizda, turnir so‘zining o‘ziyoq uning yuzida tabassum uyg‘otadi.

“Men o‘zimni baxtli his qilyapman”, – deydi u, Special Olympics musobaqasida ishtirok etishi haqida so‘raganingizda.

Jake burchak zarbalarini ijro etadi. U to‘pni “o‘rash”, darvoza ichiga egib yuborish bo‘yicha o‘zcha saboq ham berib qo‘yadi. 2017 yilda Special Olympics musobaqasida kumush medalni qo‘lga kiritgan. Bu safar maqsad balandroq: ikki gol, bittasi ham emas, aynan oltin medal.

Special Olympics GB ma’lumotiga ko‘ra, Buyuk Britaniyada taxminan 1,5 million kishi intellektual nogironlik bilan yashaydi. Tashkilotning vazifasi – imkon qadar ko‘proq inson hayotini sport orqali o‘zgartirish, ularga yil davomida hamjamiyatlarida shug‘ullanish imkonini berish.

Ona yuragi va ikki o‘g‘ilning maydondagi hayoti

Jake’ning onasi Sue bu jamoa bilan ilk kundan birga. U faqat tomoshabin emas – homiylik, yig‘imlar, transport, tashkiliy ishlar… Bularning bari uning zimmasida. Uning boshqa o‘g‘li Aiden ham nogiron, hozir jamoaga murabbiylik qilishni o‘rganmoqda.

Sue eslaydi: jamoa dastlab faqat Daun sindromiga ega yoshlar uchun ochilgan. Keyinroq eshiklar kengroq ochildi – autizm, ADHD va boshqa o‘quv yoki intellektual qiyinchiliklari bor futbolchilar ham kelishdi.

“Jake’ning Daun sindromi bor, u futbolni juda yaxshi ko‘radi, lekin asosiy jamoalarda o‘ynashda qiynalardi. Ritmga ulgurmas, jamoa bilan bir maromda bo‘la olmasdi”, – deydi u.

Shu sabab Sue Bottesford Town FC rahbariyatiga murojaat qildi: Jake va uning do‘stlariga ham maydonda o‘ynash, o‘zini futbolchi deb his qilish imkonini berishlarini so‘radi.

“Jake uchun futbol o‘ynashning o‘zi juda katta voqea edi. Bu uning ishtiyoqi. U futbolni sevadi va o‘zi ham maydonga tushishni xohlardi”, – deydi Sue.

Vaqt o‘tishi bilan bu faqat futbol haqida bo‘lmay qoldi. Jamoa ichida do‘stliklar mustahkamlandi, ijtimoiy ko‘nikmalar o‘sdi. Sue buni juda aniq his qiladi.

“Farzandingiz tug‘ilib, unga nogironlik tashxisi qo‘yilganida, oldingizda mutlaqo noma’lum kelajak turadi. Lekin mening o‘zimga bergan va’dam shunday edi: o‘g‘illarim hayotda imkon qadar ko‘proq narsaga erishishlari kerak”, – deydi u.

Uning aytishicha, Bottesford Town FC bu borada “a’lo darajada” yordam bergan. Sport zali, yil bo‘yi foydalaniladigan 4G maydon – bularning bari jamoani bugungi darajaga olib chiqqan infratuzilma.

Pandemiya zarbasi va 10 ming funtlik to‘siq

Bu yo‘l silliq bo‘lmadi. Jamoa 2021 yilda o‘yinlarga qabul qilingan, lekin Covid-19 pandemiyasi sabab musobaqalar bekor qilingan. Shu bir qaror bir nechta futbolchini, jumladan Jake’ni ham ancha orqaga surdi.

“Bu ularning bir nechtasiga jiddiy ta’sir qildi. Jake ham shular orasida edi”, – deydi Sue.

Keyingi katta sinov – pul. Ikki jamoaning sayohati va turar joyi uchun 10 ming funt yig‘ish kerak bo‘ldi. Agar bu to‘siq yengilmasa, Birminghamdagi maydonlar faqat televizorda qolib ketishi mumkin edi. Oilalar, klub, hamjamiyat birlashdi – maqsad aniq edi: bu jamoa o‘sha stadionga borishi shart.

Murabbiylar shtabi, 4G maydon va “rock solid” himoya

Jamoa menejeri Michael Potts hozirgi davrni qisqacha ta’riflaydi: tayyorgarlik “keskinlashgan”. O‘yinchilar hayajonlangan, lekin bu hayajon ijobiy – raqobat oldidan kerak bo‘ladigan turidan.

4G maydon ularga texnika va tezlikni oshirish imkonini berdi. To‘pning har bir sakrashi bir xil, yuzaning sifatli bo‘lishi esa o‘yinchilarga o‘z mahoratini to‘liq namoyish etish imkonini beradi. Jamoa tarkibi kengaygani sari murabbiylar shtabi ham uslubini o‘zgartirdi: har bir futbolchining ehtiyoji, idrok qilish tezligi, o‘rganish usuli inobatga olinadi. Mashg‘ulotlar shunga qarab moslashtirilgan.

Darvozabon Mason esa bu himoyaga qat’iy baho beradi: “rock solid” – qoyadek mustahkam. U so‘zini isbotlay oladigan posbon: oxirgi musobaqasida penalti qaytarib, jamoasini qutqarib qolgan.

Angliya terma jamoasi himoyasi haqida so‘raganingizda, u biroz o‘ylanadi-da, sodda, lekin aniq javob beradi: ko‘proq mashq qilishsin, darvozabon esa to‘pni to‘g‘ri tashlashga, hujumni to‘g‘ri boshlab berishga e’tibor qaratishi kerak. Mason ham oltinni nishonga olgan – penalti tajribasidan keyin bunga ishonchi yanada mustahkam.

Taylor esa bu jamoaga o‘n yil avval qo‘shilgan, hozir himoyada o‘ynaydi. Uningcha, mashg‘ulotlar yaxshi ketmoqda, jamoa shaklga kiryapti. Boshqalarga bitta oddiy, lekin eng muhim maslahatni beradi: qattiq mashq qiling. O‘zi esa turnirda to‘rtta gol urishni bashorat qiladi. Himoyachi uchun bu – juda dadil niyat.

Central Parkdan Birmingham sari

Kech tushib borar ekan, bog‘ bo‘ylab orqaga qarab yurib ketasiz. Daraxtlar orasida esa hali ham qichqiriqlar, murabbiy ko‘rsatmalari, to‘p tepish tovushlari yangraydi. Jamoa a’zolari maydon bo‘ylab yuguradi, to‘pni qabul qiladi, zarba beradi, yana qaytadi. Ularning harakatida bir narsani yaqqol ko‘rasiz – bu yerda hech kim shunchaki qatnashish uchun bormoqchi emas. Ular raqobat qilishni, yutishni, medal ta’mini his qilishni xohlaydi.

Angliya terma jamoasi Nyu-Yorkdagi finalni ko‘zlayotgan bir paytda, Skantorpdagi bu kichik Central Parkda boshqa bir orzu shakllanmoqda. U ham xuddi shuncha jiddiy, xuddi shuncha haqiqiy.

Keyingi safar shu bog‘ga qaytganingizda, Bottesford Town ranglaridagi bu jamoa haqida yana qanday hikoyalar eshitasiz? Qancha oltin, qancha gol, qancha yangi orzular haqida gapirishingizga to‘g‘ri keladi?